Nhận diện nội dung giả mạo bằng AI, bảo vệ người dân trên không gian số

Thông qua việc triển khai Quyết định số 3914/QĐ-BKHCN về Kế hoạch thực hiện Đề án "Tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh trang bị kiến thức, kỹ năng cho người dân và doanh nghiệp. Nội dung tuyên truyền gắn nhận diện nguy cơ với hướng dẫn cách phòng ngừa, ứng phó và tiếp cận các nguồn thông tin chính thống, tin cậy.

Nhận diện giả mạo, bảo vệ dữ liệu cá nhân

Hình ảnh, giọng nói giả mạo bằng AI đang đặt ra yêu cầu nâng cao khả năng nhận biết và kiểm chứng thông tin. Vì vậy, hướng dẫn sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm được xác định là một nội dung trọng tâm của Kế hoạch.

Các kỹ năng được tập trung phổ biến gồm nhận diện thủ đoạn lừa đảo, hình ảnh và giọng nói giả mạo; kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ; bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hiện giao dịch điện tử an toàn. Việc tuyên truyền gắn với hướng dẫn thực hành nhằm giúp người dân và doanh nghiệp vận dụng kiến thức vào những tình huống cụ thể, giảm nguy cơ bị lợi dụng, chiếm đoạt tài sản hoặc đánh cắp thông tin.

Bên cạnh các rủi ro trên không gian mạng, Kế hoạch còn đề cập đến nguy cơ gián đoạn thông tin liên lạc, mất an toàn bức xạ và hạt nhân. Việc phổ biến kiến thức theo từng lĩnh vực sẽ giúp cộng đồng nhận biết sớm nguy cơ, chủ động phòng ngừa và tiếp cận hướng dẫn ứng phó khi cần thiết.

Đưa kiến thức khoa học và công nghệ đến gần người dân

Cùng với hướng dẫn nhận diện rủi ro, Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh phổ biến các kết quả nghiên cứu, giải pháp công nghệ phục vụ dự báo, cảnh báo sớm và ứng phó với thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường.

Để kiến thức chuyên môn trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực, thông tin cần được kiểm chứng, trình bày chính xác, dễ hiểu và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung tuyên truyền phải làm rõ nguy cơ, cách phòng ngừa và nguồn hướng dẫn chính thống để người dân, doanh nghiệp có thể chủ động tìm hiểu, áp dụng.

Cách tiếp cận này gắn việc phổ biến kiến thức khoa học với nhu cầu thực tế của cộng đồng, góp phần nâng cao khả năng phòng ngừa và giảm thiểu tác động của các đe dọa an ninh phi truyền thống.

Kế hoạch được triển khai thông qua nhiều hình thức như tin, bài, video, infographic, podcast, cẩm nang và học liệu số; kết hợp với tập huấn, tọa đàm và các hoạt động truyền thông chuyên đề. Việc phối hợp giữa báo chí, nền tảng số và hoạt động trực tiếp giúp mở rộng khả năng tiếp cận, đồng thời tạo điều kiện hướng dẫn, giải đáp những vấn đề người dân và doanh nghiệp quan tâm.

Cung cấp thông tin chính thống, kịp thời giải thích và đính chính thông tin sai lệch cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình thực hiện. Qua đó, giúp cộng đồng có cơ sở kiểm chứng, hạn chế chia sẻ thông tin thiếu chính xác và tránh tâm lý hoang mang trước các tình huống rủi ro.

Đến năm 2030, Kế hoạch đặt mục tiêu 100% đơn vị trực thuộc Bộ lồng ghép nội dung tuyên truyền về phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm. Việc triển khai thường xuyên, gắn với chức năng của từng đơn vị sẽ góp phần đưa kiến thức và kỹ năng ứng phó đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp.