Những lớp học không bục giảng
Tại buôn Trắp (xã Cư M’gar), hình ảnh chị H’Hoanh Niê, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn, đồng thời là thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng, đến từng nhà hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng ngân hàng số đã trở nên quen thuộc.
Từ chỗ chỉ dùng điện thoại để nghe gọi, nhiều người dân nay đã biết chuyển khoản, trả lãi ngân hàng, tra cứu giá nông sản hay sử dụng dịch vụ công trực tuyến. “Lúc đầu tôi sợ nhấn nhầm là mất tiền, nhưng được cầm tay chỉ việc, giờ tôi đã biết tự làm hết”, một người dân chia sẻ.
Bài giảng của những “giáo viên” như chị H’Hoanh không phải lý thuyết khô khan, mà là những thao tác rất cụ thể, như: Cài đặt VNeID, thanh toán không tiền mặt, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng…
Dù còn nhiều rào cản như ngôn ngữ, hạ tầng hay tâm lý e ngại công nghệ, đặc biệt với người lớn tuổi, nhưng bằng sự kiên trì “mưa dầm thấm lâu”, tri thức số đang dần bén rễ trong đời sống.
Không chỉ ở buôn Trắp, mô hình “lớp học không bục giảng” đang lan tỏa tại nhiều địa phương. Tại phường Tân Lập, đội ngũ giáo viên trở thành lực lượng nòng cốt trong xóa mù số. Ban ngày đứng lớp, buổi tối và ngày nghỉ, họ lại trở thành “chiến sĩ công nghệ” tại cơ sở.
Cô giáo Chu Thị Bích Đào (Trường THCS Nguyễn Văn Cừ) là một trong những điển hình. Với kỹ năng sư phạm, cô biến những khái niệm công nghệ phức tạp thành ví dụ gần gũi, giúp người lớn tuổi dễ hiểu, dễ làm theo, từ đó tự tin hơn khi tham gia môi trường số.
Nhân lực, chìa khóa của chuyển đổi số
Thực tiễn triển khai cho thấy, nhân lực chính là yếu tố quyết định thành công của phong trào “Bình dân học vụ số”. Trong năm 2025, chiến dịch “100 ngày cao điểm” đã tạo chuyển biến rõ rệt, hơn 97% cán bộ, công chức nắm vững kỹ năng số; gần 1,5 triệu người dân trưởng thành tiếp cận tri thức số cơ bản; 100% học sinh, sinh viên được trang bị kỹ năng an toàn và sáng tạo trong môi trường số.
Trên nền tảng đó, Đắk Lắk tiếp tục xác định phong trào “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với đánh giá chất lượng của từng tổ chức, cá nhân. Mục tiêu không chỉ là phổ cập, mà tiến tới đưa kỹ năng số trở thành “kỹ năng sinh tồn” trong kỷ nguyên mới.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh tập trung bồi dưỡng lực lượng nòng cốt gồm thanh niên, hội phụ nữ, hội nông dân… theo hướng chuyên nghiệp hóa. Không chỉ có nhiệt huyết, họ được trang bị kỹ năng sư phạm số để trở thành những “giáo viên” thực thụ tại cơ sở.
Đồng bộ giải pháp, lan tỏa phong trào
Phong trào “Bình dân học vụ số” tại Đắk Lắk được triển khai với cách tiếp cận đồng bộ, từ con người đến hạ tầng.
Tỉnh đã tổ chức tập huấn kỹ năng số và an toàn thông tin tại 102 xã, phường; hướng dẫn cán bộ, người dân học tập trên các nền tảng số; đồng thời củng cố hạ tầng viễn thông, tăng cường hiện diện trực tuyến và dịch vụ công trên môi trường mạng.
Đáng chú ý, phong trào đã huy động sự tham gia của toàn hệ thống chính trị và doanh nghiệp. Các đơn vị như VNPT, Viettel cử nhân sự hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở; doanh nghiệp công nghệ tổ chức tập huấn miễn phí, góp phần nâng cao năng lực số cho cộng đồng.
Tại phường Tân Lập, 33 Tổ công nghệ số cộng đồng được kiện toàn; hàng chục lớp tập huấn được tổ chức với hàng nghìn lượt người tham gia. Nhiều ứng dụng số phục vụ người dân cũng được triển khai, hướng tới mục tiêu trang bị 5 kỹ năng số cơ bản: sử dụng dịch vụ công trực tuyến, mua sắm online, thanh toán không tiền mặt, tự bảo vệ trên không gian mạng và ứng dụng nền tảng số trong đời sống.
Những con số biết nói
Kết quả triển khai cho thấy hiệu quả rõ nét. Tỷ lệ người dân trưởng thành được nâng cao năng lực số đạt hơn 66%, vượt chỉ tiêu đề ra. Tỷ lệ sử dụng các ứng dụng quan trọng trên nền tảng VNeID cũng vượt xa kế hoạch.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, tỷ lệ sử dụng thành thạo nền tảng số trong xử lý công việc đạt 100%. Hàng trăm nghìn người dân đã đăng ký chữ ký số, từng bước làm chủ các giao dịch trên môi trường điện tử.
Những con số này không chỉ phản ánh mức độ tiếp cận công nghệ, mà còn cho thấy sự thay đổi về nhận thức, từ e dè sang chủ động, từ bị động sang làm chủ.
Đưa chuyển đổi số thành “hơi thở” đời sống
Từ những “lớp học không bục giảng” đến hệ thống giải pháp đồng bộ, phong trào “Bình dân học vụ số” đang dần trở thành một phần trong đời sống thường nhật của người dân Đắk Lắk.
Với cách làm lấy con người làm trung tâm, kết hợp giữa phổ cập kỹ năng và hoàn thiện hạ tầng, tỉnh đang từng bước thu hẹp khoảng cách số, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.
Quan trọng hơn, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời, mà đang hiện hữu trong từng giao dịch, từng thói quen, từng cách làm của người dân. Khi mỗi người dân trở thành một “công dân số”, đó cũng là lúc chuyển đổi số thực sự đi vào chiều sâu và tạo động lực phát triển bền vững cho địa phương./.
