Phát triển không gian đổi mới sáng tạo phải tạo ra kết quả đo được

Theo Kế hoạch số 47/KH-UBND, năm 2026 thành phố đặt mục tiêu có ít nhất 20 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 60 sản phẩm đổi mới sáng tạo được thương mại hóa và ít nhất 30 dự án đổi mới sáng tạo được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Các mục tiêu này được gắn với yêu cầu hình thành hệ thống đổi mới sáng tạo có đầu ra cụ thể, có thể theo dõi và đánh giá.

Ở cấp cơ sở, mỗi không gian đổi mới sáng tạo cần xuất phát từ những bài toán thực tế của địa phương. Hiệu quả có thể được thể hiện qua số người được tập huấn, doanh nghiệp và hộ kinh doanh được hỗ trợ chuyển đổi số, sản phẩm được đưa lên nền tảng số, ý tưởng được tiếp nhận, mô hình được tư vấn hoặc hoạt động kết nối được tổ chức.

Theo đó, một hộ kinh doanh có thể được hỗ trợ thanh toán số, thương mại điện tử; hợp tác xã được kết nối với chuyên gia, công nghệ và thị trường; doanh nghiệp có điều kiện thử nghiệm giải pháp mới; các ý tưởng của người dân, học sinh, sinh viên có nơi tiếp nhận, tư vấn và hoàn thiện.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai cho biết, các không gian đổi mới sáng tạo tại xã, phường phải gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mỗi nơi không nhất thiết tổ chức giống nhau, song mục tiêu chung là hỗ trợ người dân, doanh nghiệp ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sáng kiến phù hợp với nhu cầu thực tế.

Để các mô hình hoạt động hiệu quả, Đồng Nai cũng định hướng huy động nguồn lực từ nhiều chủ thể, thay vì chỉ dựa vào ngân sách và bộ máy chính quyền.

Trong đó, chính quyền địa phương giữ vai trò kiến tạo, xác định nhu cầu, tạo môi trường thuận lợi và kết nối các nguồn lực. Doanh nghiệp công nghệ tham gia đầu tư hạ tầng số, phát triển nền tảng, cung cấp giải pháp và hỗ trợ kỹ năng. Các doanh nghiệp địa phương, hộ kinh doanh và người dân là chủ thể trực tiếp ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và đời sống, đồng thời tạo ra những sáng kiến, mô hình và giá trị mới từ thực tiễn.

Phó Giám đốc Viettel Đồng Nai Đặng Văn Nhiên nhận định, để không gian đổi mới sáng tạo phát huy hiệu quả cần có sự đồng hành của “3 nhà”, gồm Nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người dân. Mỗi chủ thể đảm nhận một vai trò nhưng cùng hướng tới việc đưa công nghệ và đổi mới sáng tạo vào giải quyết những vấn đề cụ thể của địa phương.

Ngoài “3 nhà”, ngân hàng và trường đại học cũng được xác định là nguồn lực hỗ trợ quan trọng. Ngân hàng có thể tham gia phát triển thanh toán số, tư vấn tài chính cho hộ kinh doanh và các mô hình khởi nghiệp. Các trường đại học đóng góp chuyên gia, sinh viên, kết quả nghiên cứu, hoạt động tư vấn và ươm tạo ý tưởng.

Theo Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lạc Hồng Nguyễn Văn Tân, các trung tâm, không gian đổi mới sáng tạo cần có định hướng dài hạn và các chức năng hỗ trợ rõ ràng. Trong đó, địa phương cần chú trọng đào tạo nhân lực, hỗ trợ pháp lý, giới thiệu sản phẩm mẫu, kết nối thị trường, phát triển thương mại điện tử và phổ biến các chính sách liên quan đến khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Việc đánh giá hiệu quả cũng cần được đặt theo hướng thực chất hơn. Một không gian đổi mới sáng tạo ở cơ sở không chỉ là nơi giới thiệu công nghệ hay tổ chức các hoạt động kết nối, mà mỗi mô hình cần có khả năng tiếp nhận bài toán thực tế, kết nối đúng nguồn lực và theo dõi được kết quả sau hỗ trợ.

Từ một hộ kinh doanh mở thêm kênh bán hàng số, một hợp tác xã tiếp cận công nghệ mới đến một ý tưởng được hoàn thiện hay sản phẩm được đưa ra thị trường, những kết quả cụ thể sẽ là cơ sở để đánh giá hiệu quả của không gian đổi mới sáng tạo và lựa chọn những mô hình phù hợp để tiếp tục nhân rộng tại Đồng Nai.