Phú Thọ làm chủ công nghệ, nâng giá trị rau an toàn

Từ công nghệ đến sản phẩm

Dự án do Công ty TNHH Hoàng Bảo Phú Thọ chủ trì, Viện Nghiên cứu Rau quả hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao công nghệ, thực hiện từ tháng 5/2020 đến tháng 6/2023, thuộc Chương trình Hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2025.

Thay vì chỉ tập trung vào một khâu sản xuất, dự án triển khai đồng bộ các giải pháp từ giống, canh tác, tưới, quản lý sâu bệnh đến thu hoạch, sơ chế, bảo quản và tiêu thụ.

7 quy trình kỹ thuật được chuyển giao gồm 5 quy trình sản xuất dưa chuột, cà chua, măng tây, cải củ, ớt và 2 quy trình sơ chế, bảo quản rau quả. Qua thực tế triển khai, Công ty TNHH Hoàng Bảo Phú Thọ đã tiếp nhận và làm chủ các quy trình, từng bước đưa vào sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương.

Trên diện tích 5,5 ha, dự án xây dựng khu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, trong đó có 10.000 m² nhà màng, 3 ha hệ thống tưới nhỏ giọt cùng các thiết bị phục vụ sản xuất. Việc kết hợp nhà màng với tưới tiết kiệm và quy trình canh tác an toàn giúp kiểm soát tốt hơn các yếu tố ngoại cảnh, quản lý nước và dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh trưởng, đồng thời hạn chế sâu bệnh và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Qua các vụ sản xuất, cây trồng sinh trưởng ổn định, tỷ lệ sâu bệnh thấp, năng suất đạt và vượt yêu cầu đặt ra. Đây là cơ sở thực tiễn để đánh giá khả năng áp dụng các quy trình công nghệ tại địa phương.

Hơn 445 tấn rau quả an toàn

Các mô hình được triển khai cả trong nhà màng và ngoài đồng ruộng, tập trung vào 5 loại rau quả chủ lực.

Trong nhà màng, dự án xây dựng mô hình dưa chuột 1,2 ha, cà chua 2 ha và măng tây 0,5 ha. Ngoài đồng ruộng gồm cà chua 2 ha, cải củ 0,9 ha, ớt 0,4 ha và măng tây 2 ha.

Kết quả tổng hợp cho thấy, dự án đã tạo ra hơn 445 tấn rau quả an toàn, gồm 241 tấn cà chua, 79 tấn dưa chuột, gần 59 tấn măng tây, gần 54 tấn cải củ và 12 tấn ớt. Sản phẩm được sản xuất theo quy trình an toàn, đáp ứng yêu cầu VietGAP.

Trồng dưa chuột hữu cơ cho hiệu quả cao.

Riêng các mô hình trong nhà màng đạt hơn 231 tấn; trong đó dưa chuột đạt 79 tấn, cà chua gần 134 tấn và măng tây 18 tấn. Các mô hình ngoài đồng ruộng đạt hơn 214 tấn.

Một số chỉ tiêu năng suất vượt yêu cầu đăng ký. Mô hình măng tây ngoài đồng ruộng đạt năng suất 20,421 tấn/ha/năm, bằng 102,1% chỉ tiêu đề ra. Kết quả này cho thấy các quy trình sản xuất được chuyển giao có khả năng thích ứng với điều kiện sản xuất thực tế, đồng thời tạo sản phẩm ổn định về chất lượng và sản lượng.

Không dừng ở khâu sản xuất, dự án còn xây dựng mô hình sơ chế, bảo quản rau quả quy mô 150 m², công suất 10.000 tấn/năm. Việc bổ sung khâu sau thu hoạch góp phần giảm tổn thất, nâng chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Gắn sản xuất với đầu ra

Một trong những kết quả đáng chú ý của dự án là bước đầu hình thành liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ, đưa tiến bộ khoa học và công nghệ đến gần hơn với thị trường.

Công ty TNHH Hoàng Bảo Phú Thọ liên kết với Công ty TNHH SADOECO để thu mua, thương mại sản phẩm. Theo hợp đồng, toàn bộ sản phẩm rau quả được sản xuất trong khuôn khổ dự án giai đoạn 2021-2023, với sản lượng khoảng 450 tấn, được tổ chức tiêu thụ theo chuỗi. Đơn vị thu mua đồng thời tham gia giám sát quá trình sản xuất từ gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế và bảo quản.

Dự án cũng xây dựng bộ nhận diện sản phẩm, mã số, mã vạch, nhãn mác và bao bì. Đây là những bước đi cần thiết để nâng khả năng truy xuất nguồn gốc, tăng độ nhận diện và khả năng tiếp cận thị trường của sản phẩm rau an toàn.

Từ đó, mô hình từng bước hình thành chuỗi tương đối khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ, góp phần ổn định đầu ra và tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư. Đây cũng là tiền đề để mở rộng liên kết giữa các cơ sở sản xuất với doanh nghiệp kinh doanh nông sản tại Phú Thọ và Hà Nội.

Làm chủ công nghệ và nhân rộng mô hình

Cùng với cơ sở vật chất và sản phẩm, dự án chú trọng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật tại chỗ. 10 cán bộ kỹ thuật được đào tạo về sản xuất rau an toàn theo VietGAP, vận hành nhà màng, hệ thống tưới, quản lý sâu bệnh, sơ chế và bảo quản. Kết quả kiểm tra cuối khóa, 10/10 học viên đạt yêu cầu.

Dự án cũng tổ chức tập huấn cho 150 lượt người dân về kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, sơ chế, bảo quản và đóng gói sản phẩm.

Việc đào tạo đội ngũ kỹ thuật không chỉ phục vụ trực tiếp cho dự án mà còn tạo nguồn nhân lực có khả năng vận hành, giám sát và tiếp tục áp dụng các quy trình công nghệ sau khi dự án kết thúc. Đây là yếu tố quan trọng bảo đảm tính bền vững của mô hình.

Kết thúc dự án, Công ty TNHH Hoàng Bảo Phú Thọ có hệ thống cơ sở vật chất gồm 10.000 m² nhà màng công nghệ cao, 3 ha hệ thống tưới nhỏ giọt, 150 m² nhà xưởng cùng các thiết bị phục vụ sản xuất, sơ chế và bảo quản. Doanh nghiệp đồng thời có đội ngũ 10 cán bộ kỹ thuật làm chủ 7 quy trình được chuyển giao.

Điểm đáng ghi nhận của dự án không chỉ là diện tích sản xuất hay hơn 445 tấn sản phẩm được tạo ra, mà là khả năng hình thành một mô hình tương đối đồng bộ: có công nghệ, có cơ sở sản xuất, có sản phẩm đạt tiêu chuẩn, có khâu sơ chế - bảo quản, có liên kết tiêu thụ và có nhân lực làm chủ quy trình.

Mô hình trồng măng tây trong nhà màng.

Các quy trình được chuyển giao trực tiếp tại mô hình theo phương thức "cầm tay chỉ việc", giúp cán bộ kỹ thuật và người dân dễ tiếp nhận, vận hành và áp dụng. Qua thực tế, mô hình cho thấy khả năng kết hợp giữa tiến bộ khoa học và công nghệ với điều kiện sản xuất tại địa phương.

Theo báo cáo tổng kết, những kết quả đạt được là cơ sở để Phú Thọ tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất rau an toàn ứng dụng công nghệ cao, khai thác hiệu quả hơn lợi thế đất đai, điều kiện tự nhiên và nguồn lực địa phương. Việc nhân rộng mô hình được kỳ vọng góp phần hình thành vùng sản xuất rau quả an toàn tập trung, tạo việc làm, nâng thu nhập và gia tăng giá trị trong sản xuất nông nghiệp.

Từ một dự án ứng dụng khoa học và công nghệ, Phú Thọ đã có thêm một mô hình sản xuất rau an toàn theo hướng hàng hóa, trong đó công nghệ không chỉ tạo ra sản phẩm đạt chuẩn mà còn từng bước được chuyển hóa thành năng lực sản xuất và giá trị thị trường.