Tuổi trẻ với những đặc trưng tâm lý lứa tuổi nên rất dễ bị lôi kéo và rủ rê thử hút thuốc lá. Nhiều thanh thiếu niên hiện nay thường coi việc hút thuốc là một cách để thể hiện bản thân, coi điếu thuốc đương nhiên như một lời mời xã giao thân thiện trong lần gặp gỡ, hay những phút tan tiết học thường ngày.
Hiện nay, tất cả các trường học của tỉnh Quảng Ngãi đều có quy định về việc cấm học sinh hút thuốc lá nhưng phần lớn các em hút thuốc ngoài phạm vi trường học nên nhà trường rất khó để quản lý. Không khó để bắt gặp hình học sinh, sinh viên trên tay phì phèo điều thuốc lá tại các địa điểm vui chơi mà giới trẻ hay lui tới như: quán internet, quán giải khát, hàng rong, quán bán đồ ăn vặt ngay gần cổng trường. Theo một số em học sinh hút thuốc cho biết các em có nghe về tác hại của thuốc lá nhưng nghĩ rằng chỉ hút vài điếu cho vui với bạn bè chứ không nghĩ rằng mình có thể bị nghiện thuốc.
Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có hơn 40.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Mặc dù tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người đã được khuyến cáo từ rất lâu, thậm chí in trên cả bao thuốc, thế nhưng số người sử dụng thuốc lá vẫn rất cao, đặc biệt là trong thanh thiếu niên.
Giá thuốc lá ở Việt Nam khá rẻ, trung bình chỉ khoảng 15.000 - 17.000 đồng/bao. Do đó, người tiêu dùng thu nhập thấp, giới trẻ nói chung và học sinh nói riêng có thể dễ dàng tiếp cận và duy trì việc hút thuốc hàng ngày. Trong cơ cấu dân số, thanh thiếu niên chiếm tỷ lệ cao - đây là độ tuổi dễ bị ảnh hưởng nhất và họ chưa nhận thức đúng về tác hại của thuốc lá. Vì vậy, cùng với biện pháp tăng thuế nhằm hạn chế, ngăn ngừa giới trẻ tiếp cận với thuốc lá thì việc giáo dục ý thức pháp luật, văn hóa nơi công cộng và ý thức bảo vệ sức khỏe cho giới trẻ là vô cùng cần thiết và quan trọng. Đây là trách nhiệm của cả nhà trường, gia đình và xã hội.
Thực tế cho thấy tính khả thi của lệnh cấm, quy định xử phạt đối với người hút thuốc lá nơi công cộng có chừng mực nhất định. Thanh tra chuyên ngành Y tế và UBND các cấp là những đơn vị có thẩm quyền xử phạt. Tuy nhiên, lực lượng này khá mỏng nên việc xử lý các trường hợp vi phạm là rất nan giải. Do đó, để ngăn ngừa giới trẻ tiếp cận với thuốc lá thì việc giáo dục ý thức pháp luật, văn hóa nơi công cộng và ý thức bảo vệ sức khỏe cho người dân, đặc biệt đối với giới trẻ là vô cùng cần thiết.
Thầy cô giáo và các bậc phụ huynh phải gương mẫu chấp hành nghiêm những quy định của luật phòng chống tác hại thuốc lá để làm gương cho học trò. Bên cạnh đó, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, các cấp chính quyền địa phương cũng cần vào cuộc nhằm quản lý việc bán thuốc lá tại các hàng quán trên địa bàn, đặc biệt xung quanh khu vực trường học.
