Ra mắt Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam: Kiến tạo động lực tăng trưởng xanh mới

Ngày 28/01/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2030, với sự tham dự của khoảng 300 đại biểu đại diện cho các tổ chức, doanh nghiệp, nhà khoa học và hội viên trên cả nước. 

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh tham dự và chúc mừng Đại hội.

Phát biểu tại Đại hội, ông Đặng Huy Đông, nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam khẳng định: Chuyển đổi xanh không còn là yêu cầu mang tính tuân thủ, mà đã trở thành chiến lược cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh thị trường toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ theo các tiêu chí ESG, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), thuế carbon và yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Đặng Huy Đông, Việt Nam đang đứng trước "cửa sổ cơ hội" mang tính lịch sử, hội tụ 3 yếu tố then chốt: Cam kết chính trị mạnh mẽ với mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050; khả năng "nhảy cóc" về công nghệ khi chưa bị ràng buộc sâu bởi hạ tầng cũ; cùng xu hướng các tập đoàn đa quốc gia, quỹ đầu tư và nhà nhập khẩu ưu tiên lựa chọn đối tác tại những quốc gia có chính sách xanh rõ ràng, minh bạch.

Từ góc độ công nghệ, Chủ tịch Hiệp hội nhấn mạnh, chuyển đổi xanh không thể chỉ dừng ở chuyển đổi số. Để đạt mục tiêu Net Zero, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ các công nghệ giảm phát thải sâu, công nghệ thu giữ và loại bỏ carbon. Nếu thiếu các giải pháp thu giữ carbon quy mô lớn, mục tiêu phát thải ròng bằng "0" sẽ rất khó khả thi.

Dẫn số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Đặng Huy Đông cho biết, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 165 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp và 24 triệu tấn rác thải sinh hoạt. Nếu được xử lý bằng các công nghệ như khí hóa, nhiệt phân, sản xuất biochar gắn với thu giữ carbon, nguồn tài nguyên này có thể tạo ra khoảng 60 triệu tấn tín chỉ carbon âm mỗi năm, với giá trị ước tính lên tới hàng tỷ USD. "Chuyển đổi xanh vì vậy không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn mở ra một ngành kinh tế carbon mới, một lĩnh vực xuất khẩu mới và một động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam", ông Đặng Huy Đông nhấn mạnh.

Ông Đặng Huy Đông cho biết, Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam được định vị là nền tảng kết nối doanh nghiệp, địa phương và chuyên gia; là đầu mối liên kết chính sách, công nghệ và thị trường; đồng thời là đối tác chiến lược của Chính phủ và các tổ chức quốc tế trong các lĩnh vực ESG, Net Zero và thị trường carbon. 

Chủ tịch Hiệp hội kêu gọi doanh nghiệp tham gia bằng các dự án, dữ liệu và cam kết thực chất; đề nghị các địa phương coi Hiệp hội là đối tác đồng hành trong triển khai chính sách chuyển đổi xanh. "Câu hỏi không còn là có chuyển đổi xanh hay không, mà là chuyển đổi nhanh đến mức nào, bài bản ra sao và có cùng nhau đồng hành hay không", ông nhấn mạnh.

Ông Đặng Huy Đông, nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam phát biểu khai mạc Đại hội.

Phát biểu chỉ đạo Đại hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đánh giá cao việc Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam được thành lập sớm và chủ động, thể hiện tinh thần cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển nhanh và bền vững. Theo Phó Thủ tướng, tư duy về môi trường đã có sự chuyển dịch căn bản, từ chỗ bị xem là yếu tố "đi sau" kinh tế, nay đã trở thành trụ cột không thể tách rời của mô hình tăng trưởng hiện đại.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh các hàng rào kỹ thuật và thuế carbon ngày càng phổ biến, mỗi sản phẩm xuất khẩu đều gắn với "dấu vết carbon". Việc tiếp tục phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch sẽ làm gia tăng chi phí và làm suy giảm năng lực cạnh tranh. Chỉ có chuyển sang năng lượng xanh và công nghệ xanh mới mở ra không gian phát triển bền vững cho nền kinh tế.

Định hướng vai trò của Hiệp hội trong thời gian tới, Phó Thủ tướng đề nghị Hiệp hội tập trung kết nối các chủ thể, tăng cường phản biện chính sách, đề xuất giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, huy động nguồn lực xã hội và đồng hành cùng Nhà nước, doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi. Đồng thời, kỳ vọng Hiệp hội sẽ tiên phong thúc đẩy các dự án cụ thể trong những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế như năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải, góp phần đưa kinh tế xanh trở thành động lực phát triển mới của đất nước.