Xử lý nghiêm SIM "rác" và tin giả trên mạng xã hội
Một điểm đáng chú ý là việc xử lý vi phạm được đưa mạnh lên môi trường điện tử. Chứng cứ có thể là thông điệp dữ liệu, thông tin, hình ảnh, âm thanh, tài liệu số được thu thập trực tiếp hoặc trực tuyến từ thiết bị điện tử, hệ thống thông tin.
Biên bản vi phạm, quyết định xử phạt được lập, ký, gửi và lưu trữ điện tử có giá trị pháp lý như văn bản giấy. Quy định này tạo cơ sở rõ hơn để xử lý những vi phạm vốn diễn ra hoàn toàn trên không gian mạng.
Nghị định cũng quy định mức phạt tối đa đối với cá nhân trong lĩnh vực viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và mật mã dân sự là 100 triệu đồng; trong lĩnh vực bưu chính và giao dịch điện tử là 40 triệu đồng.
Mức tiền phạt quy định tại các chương về hành vi vi phạm chủ yếu áp dụng với tổ chức; cá nhân có cùng hành vi bị phạt bằng một nửa.
Với lĩnh vực viễn thông, các quy định về SIM và thông tin thuê bao được thiết kế khá chi tiết. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho thuê bao khi thông tin chưa đầy đủ, chưa hoàn thành đăng ký, xác thực có thể bị xử phạt tăng dần theo số lượng thuê bao vi phạm.
Đáng chú ý, hành vi bán, cho thuê, chuyển nhượng SIM đã gắn số, nhập sẵn thông tin thuê bao và sẵn sàng sử dụng nhưng không thuộc các chủ thể được phép có thể bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng.
Mức xử phạt còn tăng mạnh với hành vi sử dụng phần mềm, ứng dụng công nghệ thông tin để giả mạo thông tin, ảnh chụp giấy tờ của cá nhân, tổ chức hay ảnh chụp người trực tiếp nhằm đăng ký thông tin thuê bao. Mức phạt được quy định từ 80 đến 100 triệu đồng.
Với doanh nghiệp viễn thông di động không xây dựng hệ thống dữ liệu thuê bao tập trung, không kết nối dữ liệu thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực giấy tờ tùy thân, mức phạt có thể lên tới 200 triệu đồng.
Trên mạng xã hội, những hành vi quen thuộc như cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm cá nhân được đưa vào nhóm xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng đối với tổ chức; cá nhân vi phạm cùng hành vi chịu mức phạt bằng một nửa.
Nếu thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại đến hoạt động kinh tế - xã hội hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, mức xử phạt với tổ chức có thể lên đến 50 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, thông tin vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ.
Không chỉ người dùng, các nền tảng mạng xã hội cũng đối mặt với trách nhiệm cụ thể hơn. Mạng xã hội trong nước không thực hiện yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung, khóa tài khoản, trang hoặc nhóm cộng đồng vi phạm có thể bị phạt đến 50 triệu đồng.
Với nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới, việc không xác thực tài khoản mạng xã hội theo quy định, không gỡ bỏ nội dung vi phạm hoặc không cung cấp thông tin người dùng cho cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu bằng văn bản cũng thuộc diện xử phạt.
Một nhóm quy định khác hướng tới trẻ em và người chơi game. Doanh nghiệp trò chơi điện tử có thể bị xử phạt nếu không phân loại trò chơi theo độ tuổi, không hiển thị cảnh báo, không xác thực tài khoản người chơi bằng số điện thoại di động tại Việt Nam hoặc không áp dụng biện pháp hạn chế thời gian chơi đối với trẻ em, người dưới 18 tuổi. Tùy loại trò chơi, mức phạt có thể lên tới 60 triệu đồng.
Với phạm vi điều chỉnh rộng, Nghị định 174 cho thấy hướng quản lý mới không chỉ dừng ở việc tăng mức phạt. Trọng tâm được đặt nhiều hơn vào khả năng truy vết trên môi trường số, xác thực người dùng, trách nhiệm của nền tảng và xử lý trực tiếp hậu quả vi phạm, từ gỡ nội dung, khóa tài khoản đến thu hồi tên miền, ứng dụng. Đây cũng là những quy định sẽ tác động trực tiếp tới cả doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lẫn hàng chục triệu người đang sử dụng Internet, viễn thông và mạng xã hội mỗi ngày.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
