Theo số liệu công bố năm 2025, Việt Nam tiếp nhận 183.700 đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp, tăng 20,4% so với năm 2024; xử lý 249.854 đơn, tăng 74,4% và cấp khoảng 83.000 văn bằng bảo hộ, tăng 54,6%.
Bên cạnh đó, theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2025 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Việt Nam xếp thứ 44 trong tổng số 139 quốc gia và nền kinh tế.
Những số liệu này cho thấy hoạt động sáng tạo và xác lập quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam ngày càng phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ, quản lý và khai thác tài sản trí tuệ để bảo vệ kết quả nghiên cứu và nâng cao lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư nghiên cứu, cải tiến sản phẩm nhưng chưa chú trọng đầy đủ đến việc đăng ký bảo hộ. Doanh nghiệp cần xác định những tài sản trí tuệ có giá trị để đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu phù hợp.
Theo Điều 66 Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, doanh nghiệp được sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ để hỗ trợ nghiên cứu, đăng ký, bảo hộ, quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ. Đây là cơ sở pháp lý giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực bảo vệ thành quả nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Ảnh minh họa.
Bên cạnh hoạt động bảo hộ, doanh nghiệp cần chú trọng thương mại hóa tài sản trí tuệ thông qua chuyển giao công nghệ, cấp quyền sử dụng sáng chế và hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học. Đối với những kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng nhưng chưa đủ điều kiện khai thác trực tiếp, việc chuyển giao cho đơn vị khác có thể tạo thêm nguồn thu và mở rộng thị trường.
Để thực hiện hiệu quả, doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát các sản phẩm mới, giải pháp kỹ thuật và kết quả nghiên cứu; xác định đối tượng cần bảo hộ, xây dựng hồ sơ đăng ký và có phương án khai thác phù hợp. Đồng thời, cần chủ động tìm hiểu chính sách hỗ trợ, tăng cường kết nối cung - cầu và tiếp nhận chuyển giao công nghệ nhằm nâng cao giá trị tài sản trí tuệ.
Sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn là nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh doanh. Khi biết bảo vệ, quản lý và thương mại hóa hiệu quả các kết quả nghiên cứu, doanh nghiệp có thể biến ý tưởng thành tài sản có giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.