Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên họp.
Sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính là rất cấp thiết
Trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, sau hơn 15 năm thi hành Luật Bưu chính năm 2010, lĩnh vực này đã có bước phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Luật Bưu chính năm 2010 cũng đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế, không còn phù hợp, chưa theo kịp sự phát triển của lĩnh vực bưu chính trong thực tiễn. Do đó, việc sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính là rất cấp thiết trong bối cảnh hiện nay, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế của luật cũ, tạo cơ sở pháp lý để bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số.
Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 8 chương, 51 điều được xây dựng dựa trên quan điểm xác định bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số, đặc biệt là của thương mại điện tử; mở rộng hệ sinh thái dịch vụ, mở rộng không gian hoạt động mới; thúc đẩy phát triển Chính phủ số, xã hội số. Dịch vụ bưu chính trở thành một trong các dịch vụ thiết yếu của xã hội. Công tác quản lý nhà nước về bưu chính được đổi mới, theo kịp với thực tiễn phát triển của lĩnh vực; minh bạch, đơn giản hoá thủ tục hành chính nhằm tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp bưu chính.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).
Theo Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành dự án Luật như Tờ trình của Chính phủ. Nội dung của dự thảo Luật bám sát và thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, tương thích với một số luật chuyên ngành có liên quan đến lĩnh vực bưu chính vừa được ban hành.
Tuy nhiên, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định tại dự thảo Luật để bảo đảm tương thích, cập nhật, nội luật hóa các nội dung liên quan của các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm sự phù hợp với các quy định pháp luật về ngân sách nhà nước, về dữ liệu, về dân sự, về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tiến hành rà soát với các dự án Luật cũng đang trong quá trình xây dựng, trình Quốc hội xem xét, thông qua như: Luật An ninh dữ liệu, Luật Định danh và xác thực điện tử, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.
Chuyển từ tư duy quản lý truyền thống sang kiến tạo phát triển
Phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Bưu chính đang đứng trước bước ngoặt quan trọng, chuyển mạnh từ tư duy quản lý truyền thống sang kiến tạo phát triển để đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo Phiên họp.
Để đảm bảo bình đẳng cạnh tranh, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, cần tách bạch tài chính, phải hạch toán độc lập, rõ ràng giữa dịch vụ bưu chính công ích (do Nhà nước đặt hàng, trợ giá) và mảng bưu chính thương mại cạnh tranh. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "bù chéo" nhằm cạnh tranh không lành mạnh. Đồng thời, cần xã hội hoá hạ tầng công cộng, khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân cùng tiếp cận và sử dụng chung hạ tầng bưu chính công cộng (như hệ thống tủ phát hành thông minh) để tối ưu hóa chi phí xã hội.
Về luật hoá bưu chính xanh, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Dự thảo Luật cần quy định rõ vấn đề này và phải đảm bảo tương thích với các điều ước, thông lệ quốc tế cũng như tính đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan như Luật Thương mại, Luật Đường bộ, Luật Hải quan và Luật Chuyển đổi số.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, nếu công tác hoàn thiện hồ sơ dự án Luật và thẩm tra được thực hiện tốt, dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) có thể được trình Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ tới đây theo quy trình rút gọn thay vì tại Kỳ họp thứ 2 như dự kiến. Việc này nhằm giảm áp lực cho Kỳ họp thứ 2 và sớm đưa các chính sách mới vào thực tiễn.
Hoàn thiện dự án luật với chất lượng cao nhất
Phát biểu tiếp thu, giải trình các ý kiến tại Phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng khẳng định việc sửa đổi Luật Bưu chính lần này với mục tiêu cốt lõi là xây dựng hạ tầng quốc gia, đưa bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu, phục vụ đắc lực cho kinh tế số, thương mại điện tử và thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân. Thay đổi phương thức quản lý, chuyển trọng tâm từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", đây là điểm mới mang tính bứt phá trong quản lý nhà nước về bưu chính. Hoàn thiện cơ chế công ích, bổ sung các quy định về dữ liệu bưu chính, quản lý rủi ro và đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối trong hoạt động bưu chính.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tiếp thu, giải trình các ý kiến tại Phiên họp.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ sẽ nghiêm túc ghi nhận và tiếp thu tối đa các ý kiến của cơ quan chủ trì thẩm tra, chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội cùng các ý kiến tại Phiên họp. Đồng thời, sẽ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cùng các cơ quan liên quan để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án luật. Mục tiêu là đảm bảo chất lượng cao nhất để kịp trình Quốc hội xem xét, thông qua trong Kỳ họp không thường lệ.
Tổng kết phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định yêu cầu tiếp thu nghiêm túc các chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật. Nếu được chuẩn bị kỹ lưỡng, đây sẽ là tiền đề quan trọng để luật sớm đi vào cuộc sống, tạo động lực thực sự cho sự phát triển bền vững của ngành bưu chính Việt Nam trong kỷ nguyên số.
