Đo lường là lĩnh vực hiện diện trong hầu hết các hoạt động của đời sống kinh tế - xã hội, từ sản xuất, thương mại đến khoa học và công nghệ.
Với vai trò bảo đảm tính chính xác, công bằng trong giao dịch và nâng cao chất lượng sản phẩm, hoạt động đo lường đang được Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung quyết liệt cải cách để thống nhất trong cả nước và phù hợp với thông lệ quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Những năm gần đây, hệ thống đo lường của Việt Nam đã có nhiều bước phát triển. Khung pháp lý từng bước được hoàn thiện với 1 luật, 6 nghị định và 14 thông tư. Hạ tầng kỹ thuật tiếp tục được củng cố thông qua 51 chuẩn đo lường quốc gia được phê duyệt và hơn 8.000 chuẩn công tác được chứng nhận.
Mỗi năm, mạng lưới các tổ chức dịch vụ thực hiện kiểm định hơn 10 triệu phương tiện đo, góp phần bảo đảm tính minh bạch trong giao dịch thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao an toàn trong sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Luật Đo lường năm 2011 đã bộc lộ một số hạn chế trước yêu cầu phát triển của nền kinh tế số và hội nhập quốc tế. Một số quy định chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu lấy doanh nghiệp làm trung tâm, chưa tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số trong lĩnh vực đo lường, đồng thời cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến hợp tác quốc tế và tinh gọn hoạt động thanh tra, kiểm tra.
Để baro đảm phù hợp thực tiễn, ngành đo lường đang triển khai Đề án theo Quyết định số 996/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Đến nay, hơn 45.000 doanh nghiệp đã được hỗ trợ, đạt trên 91% kế hoạch, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đo lường trên phạm vi cả nước.
Song song với việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ngành đo lường đẩy mạnh hoạt động so sánh liên phòng nhằm bảo đảm sự tương đương giữa các phép đo theo tiêu chuẩn quốc tế. Hoạt động này đã được đưa vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và nhận được sự tham gia tích cực của các Sở Khoa học và Công nghệ cùng các tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn và thử nghiệm.
Đo lường là lĩnh vực hiện diện trong hầu hết các hoạt động của đời sống kinh tế - xã hội. Ảnh minh họa
Trong thời gian tới, ngành đo lường tiếp tục nghiên cứu sửa đổi Luật Đo lường theo hướng hiện đại, lấy doanh nghiệp và người tiêu dùng làm trung tâm, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Định hướng sửa đổi tập trung cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa cơ chế kiểm tra, thanh tra, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đo lường phát triển hiệu quả.
Cùng với đó, mục tiêu đến năm 2030 là đưa Việt Nam nằm trong nhóm 45 quốc gia dẫn đầu về hạ tầng chất lượng, mở rộng xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nâng cao tỷ lệ kết quả đánh giá sự phù hợp được quốc tế thừa nhận. Các địa phương cũng tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về đo lường, hoàn thiện cơ chế quản lý và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.
Việc xây dựng hệ thống đo lường hiện đại, thống nhất và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn tạo nền tảng nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đây cũng là bước đi quan trọng để xây dựng nền kinh tế minh bạch, chính xác và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
