Xóa "trắng sóng", thu hẹp khoảng cách số
Một trong những kết quả đáng chú ý nhất trong phát triển hạ tầng số của Thái Nguyên trong 6 tháng đầu năm là việc hoàn thành phủ sóng di động tại 20 thôn chưa có sóng. Đây không chỉ là câu chuyện về hạ tầng viễn thông mà còn là bước tiến trực tiếp trong thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực đô thị với nông thôn, miền núi, vùng còn khó khăn.
Khi "trắng sóng" được xóa bỏ, người dân ở những khu vực trước đây gặp khó khăn trong liên lạc có thêm điều kiện tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, thương mại điện tử, giáo dục và các tiện ích số. Với chính quyền cơ sở, kết nối viễn thông ổn định cũng tạo điều kiện nâng cao hiệu quả điều hành và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số.
Chỉ trong 5 tháng đầu năm, các doanh nghiệp viễn thông đã xây dựng mới 56 cơ sở hạ tầng với 83 trạm BTS, gồm 17 trạm 5G và 66 trạm 4G.
Đến nay, toàn tỉnh có 3.414 vị trí phát sóng với 6.234 trạm BTS, độ phủ sóng di động đạt 99,8% dân số. Đáng chú ý, tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G đạt 79%.
Theo kế hoạch năm 2026, Thái Nguyên tiếp tục phát triển thêm 340 cơ sở hạ tầng với 1.283 trạm BTS.
Cùng với hạ tầng viễn thông, mạng truyền số liệu chuyên dùng của các cơ quan Đảng và Nhà nước trên địa bàn được duy trì ổn định với 341 kênh truyền dẫn, phục vụ hoạt động của chính quyền số.
Giám đốc Sở KH&CN Hoàng Văn Thiên tham quan Trung tâm dữ liệu tỉnh.
Tỉnh cũng đang xúc tiến hợp tác với doanh nghiệp Hàn Quốc để đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Khu công nghệ thông tin tập trung Yên Bình có quy mô 197,6 ha đang được hoàn thiện các thủ tục cần thiết, mở thêm dư địa phát triển hạ tầng số trong thời gian tới.
Không chỉ đầu tư cho hạ tầng, Thái Nguyên đang cho thấy bước chuyển từ "có kết nối" sang "khai thác hiệu quả kết nối" trong quản trị và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Ngay từ đầu năm, tỉnh tập trung triển khai Đề án số 22-ĐA/TU ngày 11/12/2025 của Tỉnh ủy về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Các nhiệm vụ về dữ liệu số, hạ tầng số, nền tảng số dùng chung, kinh tế số và xã hội số được triển khai đồng bộ.
Trong cung cấp dịch vụ công, Thái Nguyên tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công, hiện xếp thứ 4/34 tỉnh, thành phố.
Toàn tỉnh đang cung cấp 2.110 thủ tục hành chính, gồm 1.752 thủ tục cấp tỉnh và 358 thủ tục cấp xã. Trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan nhà nước tiếp nhận, giải quyết 749.051 hồ sơ thủ tục hành chính. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 96,73%; tỷ lệ hài lòng trong xử lý phản ánh, kiến nghị đạt 100%, trong khi mức độ hài lòng đối với việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính đạt 95,86%.
Đây là những con số cho thấy chuyển đổi số đang dần đi vào hoạt động thường nhật của bộ máy hành chính, thay vì chỉ dừng ở đầu tư hệ thống và thiết bị.
Một hướng đi khác được Thái Nguyên chú trọng là xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành. Tỉnh đã ban hành Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, danh mục dữ liệu dùng chung, dữ liệu mở, Khung kiến trúc dữ liệu và Khung quản trị dữ liệu.
Đến nay, Thái Nguyên đã xây dựng 49 cơ sở dữ liệu, kết nối 29 API và vận hành 10 kịch bản điều hành trên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC). Các kịch bản được cung cấp dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu.
Nếu hạ tầng viễn thông là điều kiện để kết nối thì dữ liệu là nền tảng để kết nối đó tạo ra giá trị. Đây cũng là lý do việc xóa "trắng sóng" cần được đặt trong tổng thể quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số của địa phương.
Đưa chuyển đổi số đến từng hộ kinh doanh
Ở khu vực kinh tế số, Thái Nguyên được lựa chọn là địa phương thí điểm hỗ trợ các cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ thực hiện chuyển đổi số. Đến nay, 11.454 hộ kinh doanh đã được cài đặt, hướng dẫn sử dụng các nền tảng số phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Việc phổ cập chữ ký số cũng đạt kết quả đáng chú ý. Toàn tỉnh có 650.536 chữ ký số công cộng được cài đặt và đang hoạt động, tương đương khoảng 58,5% dân số trưởng thành. Cùng với đó, hơn 56.000 chứng thư số chuyên dùng công vụ được duy trì, góp phần thúc đẩy giao dịch điện tử và xử lý công việc trên môi trường số.
Ở cấp cộng đồng, phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai gắn với đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho người dân. Đến nay, 2.400 thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đã được tập huấn, đạt 100%.
Đây là lực lượng trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, giao dịch điện tử và các tiện ích số. Đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi, vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng càng rõ nét khi giúp chuyển những tiện ích công nghệ từ nền tảng sang đời sống thực tế.
Cùng với chuyển đổi số, hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được triển khai trên địa bàn.
Phó Giám đốc Sở KH&CN Nguyễn Thị Thủy kiểm tra mô hình nghiên cứu KH&CN cấp tỉnh năm 2026.
Trung tâm Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tỉnh triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển hạ tầng công nghệ thông tin. Các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh.
Trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, hàng nghìn thiết bị, phương tiện đo được kiểm định, hiệu chuẩn và thử nghiệm, góp phần bảo đảm tính chính xác trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Ứng dụng C-ThaiNguyen tiếp tục là một kênh kết nối giữa chính quyền với người dân. Hệ thống hiện có hơn 120.000 tài khoản đăng ký, tiếp nhận các phản ánh của người dân và được bổ sung nhiều tính năng như phản ánh hiện trường, đăng ký lịch tiếp công dân trực tuyến, khai thác bản đồ số của tỉnh.
Càng nhiều hoạt động được đưa lên môi trường số, yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin càng trở nên cấp thiết. Thái Nguyên duy trì vận hành ổn định Trung tâm dữ liệu tỉnh và các hệ thống dùng chung, đồng thời tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý nguy cơ mất an toàn mạng.
Trong 6 tháng đầu năm, hệ thống đã phát hiện, ngăn chặn hơn 60 triệu lượt truy cập trái phép từ bên ngoài, loại bỏ hàng nghìn thư rác và nhiều thư chứa mã độc.
Những con số này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện mở rộng kết nối hay đưa dịch vụ lên môi trường trực tuyến. Phía sau mỗi dịch vụ số là yêu cầu về dữ liệu, hạ tầng, an toàn thông tin và năng lực số của người sử dụng.
Từ việc xóa 20 thôn "trắng sóng" đến mở rộng 4G, 5G; từ đưa dịch vụ công lên môi trường số đến hỗ trợ hàng nghìn hộ kinh doanh chuyển đổi số, Thái Nguyên đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái số theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.
Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh tiếp tục đặt trọng tâm vào phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp công nghệ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Khi những "điểm trắng" về kết nối được thu hẹp, mục tiêu lớn hơn là để không người dân nào bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.
