Bắt đầu từ nguồn giống và vùng trồng
Mô hình nhân giống và trồng nghệ vàng, đinh lăng theo tiêu chuẩn GACP-WHO thuộc dự án "Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ xây dựng mô hình sản xuất và sơ chế dược liệu an toàn nghệ vàng (Curcuma longa L.) và đinh lăng (Polyscias fruticosa (L.) Harms) tại huyện miền núi Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa". Đối với nghệ vàng, dự án xây dựng vườn giống gốc 0,5 ha và vườn ươm 0,1 ha. Với đinh lăng, diện tích vườn giống gốc là 0,5 ha và vườn ươm 0,1 ha.
Từ nguồn giống được xây dựng, dự án triển khai mô hình trồng nghệ vàng và đinh lăng theo tiêu chuẩn GACP-WHO, mỗi loại có quy mô 5 ha.
Việc tổ chức từ vườn giống, vườn ươm đến vùng trồng cho thấy mục tiêu của mô hình không chỉ là đưa một loại cây dược liệu vào sản xuất mà hướng tới kiểm soát tốt hơn quá trình hình thành nguyên liệu.
Đối với sản xuất dược liệu, chất lượng nguyên liệu có ý nghĩa quan trọng. Vì vậy, việc tiếp cận một tiêu chuẩn như GACP-WHO ngay tại vùng sản xuất là bước đi đáng chú ý, giúp người dân từng bước làm quen với yêu cầu kỹ thuật và quy trình sản xuất có kiểm soát.
Từ mô hình đến vùng dược liệu an toàn
Điểm có ý nghĩa của mô hình nằm ở việc tạo ra một phương thức sản xuất dược liệu khác với cách trồng tự phát. Khi giống được nhân theo quy trình, vùng trồng được tổ chức và cây dược liệu được sản xuất theo tiêu chuẩn, địa phương có thêm cơ sở để phát triển nguồn nguyên liệu ổn định.
Quy mô 5 ha đối với mỗi loại cây trồng trong mô hình chưa phải là một vùng sản xuất lớn. Tuy nhiên, đây có thể xem là bước thử nghiệm để người dân tiếp cận kỹ thuật và từng bước hình thành thói quen sản xuất theo tiêu chuẩn.
Từ góc độ phát triển kinh tế, việc chuẩn hóa vùng dược liệu cũng tạo tiền đề để địa phương khai thác tốt hơn lợi thế về cây trồng phù hợp với điều kiện miền núi. Quan trọng hơn, khi người dân làm chủ được quy trình, khả năng mở rộng mô hình sẽ thuận lợi hơn.
Mô hình tại Như Thanh vì vậy cho thấy một hướng đi đáng chú ý, với dược liệu, giá trị không chỉ bắt đầu từ cây trồng mà bắt đầu từ chất lượng giống, quy trình sản xuất và sự kiểm soát ngay tại vùng nguyên liệu. Đây là nền tảng để phát triển sản xuất dược liệu an toàn và bền vững hơn tại khu vực miền núi.
