Với chủ đề "Thanh niên Bộ Khoa học và Công nghệ xung kích thực thi Nghị quyết 57-NQ/TW: Từ nhận thức đến hành động", tọa đàm tập trung thảo luận những cách làm cụ thể để đoàn viên, thanh niên tham gia thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngay tại cơ quan, đơn vị.
Gắn hoạt động Đoàn với kết quả chuyên môn
Phát biểu mở đầu buổi tọa đàm, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ KH&CN Trần Xuân Bách nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW thành các mục tiêu, nhiệm vụ có thể đo lường, khắc phục tính hình thức trong tổ chức hoạt động.
Theo đồng chí Trần Xuân Bách, hoạt động Đoàn cần gắn chặt với lĩnh vực chuyên môn và nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị; hiệu quả phải được thể hiện qua kết quả công việc và những đóng góp cụ thể của đoàn viên, thanh niên.
Tại các viện nghiên cứu, hoạt động của đoàn viên thanh niên được gắn với đề tài khoa học và sáng kiến công nghệ. Ở các đơn vị tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, tuổi trẻ thi đua qua các câu lạc bộ năng suất. Không chạy theo các phong trào bề nổi đơn thuần, giá trị thực tiễn và sự đóng góp vào sản phẩm chung của đơn vị mới là tấm vé thông hành khẳng định vai trò xung kích của thanh niên.
Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ KH&CN Trần Xuân Bách phát biểu tại Toạ đàm.
Ứng dụng AI theo yêu cầu công việc
Một trong những điểm nhấn thu hút sự quan tâm lớn nhất của các đại biểu là bài toán ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc thực chiến.
ThS. Phạm Đức Cường, giảng viên Khoa Trí tuệ nhân tạo, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn, đã mang đến những góc nhìn rất thực tế và chuyên sâu.
Theo diễn giả Phạm Đức Cường, người không chuyên công nghệ không cần quá lo lắng, hãy ưu tiên các giao diện thân thiện.
Diễn giả điểm tên những công cụ đắc lực như Gemini (hỗ trợ xử lý hình ảnh, tra cứu đa nhiệm) hay NotebookLM (tối ưu hóa việc khai thác tài liệu, tổng hợp nguồn thông tin độc lập).
Tuy nhiên, nguyên tắc vàng được ThS. Phạm Đức Cường đưa ra là: Tuyệt đối không phụ thuộc vào một công cụ duy nhất. Hãy biết cách "ghép nối" sức mạnh của chúng: Dùng công cụ này để lên ý tưởng, công cụ kia để biên tập câu chữ và một nền tảng chuyên biệt để thiết kế bài trình chiếu, diễn giả Phạm Đức Cường gợi mở. Đồng thời, cũng đưa ra cảnh báo sắc bén về vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân, một kỹ năng sinh tồn không thể thiếu của công chức, viên chức trong thời đại số.
Các diễn giả trao đổi tại Toạ đàm.
Trao đổi về khả năng thích ứng của người trẻ, TS. Nguyễn Đắc Bình Minh, Phó Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo quốc gia, cho rằng, những thay đổi về tổ chức và vị trí công tác đặt ra yêu cầu thường xuyên cập nhật kiến thức, điều chỉnh tư duy và phương thức làm việc.
"Nếu không chịu thay đổi phương thức làm việc và tư duy, người trẻ sẽ tự đánh mất cơ hội của chính mình," diễn giả Nguyễn Đắc Bình Minh cảnh báo.
Đối với học sinh, sinh viên và cán bộ trẻ, việc cập nhật tri thức mới, nghiên cứu sâu sát các chủ trương, chính sách phát triển của Đảng và Nhà nước chính là chiếc la bàn giúp họ định vị rõ thời cơ và thách thức. Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ là những định hướng vĩ mô, mà chính là "bệ phóng" mở ra khoảng trời rộng lớn để thanh niên dấn thân vào khởi nghiệp sáng tạo.
Đại diện Đoàn Thanh niên Bộ Khoa học và Công nghệ tặng hoa cho các diễn giả.
Tại toạ đàm, các diễn giả cũng đã trả lời câu hỏi "Làm thế nào để biến một ý tưởng nghiên cứu trên giấy thành sản phẩm hiện hữu ngoài thị trường?" Đây là câu hỏi khiến nhiều trí thức trẻ trăn trở.
Bàn về những rào cản khiến người trẻ còn e ngại đổi mới sáng tạo, TS. Nguyễn Đắc Bình Minh phân định rõ: Ý tưởng mới chỉ là điểm khởi đầu, còn sản phẩm phải giải quyết được nỗi đau (pain point) của người sử dụng và mang lại giá trị kinh tế hoặc xã hội bền vững. Khả năng thương mại hóa chính là thước đo sức sống của một sáng kiến công nghệ.
Từ góc độ kỹ thuật, ThS. Phạm Đức Cường lưu ý các nhóm phát triển cần tính đến điều kiện vận hành, hạ tầng máy chủ, chi phí duy trì và khả năng cân đối tài chính.
Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi và khả năng duy trì sản phẩm sau nghiên cứu. Một ý tưởng xuất sắc đến mấy cũng sẽ chết yểu nếu nhóm phát triển lơ đễnh các yếu tố hạ tầng máy chủ, chi phí duy trì và điểm hòa vốn. Nghiên cứu khoa học thời đại mới đòi hỏi tư duy liên ngành, nơi công nghệ, kinh tế và truyền thông phải bắt tay chặt chẽ với nhau.
Các đại biểu chụp hình lưu niệm.
Những trao đổi tại tọa đàm gợi mở cách thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW từ các nhiệm vụ hằng ngày: Tổ chức, quản lý dữ liệu khoa học hơn; cải tiến quy trình xử lý công việc; ứng dụng công cụ số phù hợp hoặc tham gia giải quyết một vấn đề nghiên cứu cụ thể. Với đoàn viên, thanh niên Bộ KH&CN, kết quả của những công việc này cũng là cơ sở để đánh giá hiệu quả hoạt động Đoàn tại mỗi cơ quan, đơn vị.
