Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh sang tư duy lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả ứng dụng và khả năng thương mại hóa làm thước đo, đồng thời tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế tài chính và hạ tầng để đẩy nhanh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Tại Phiên họp, các đại biểu tập trung thảo luận về cơ chế, chính sách, điểm nghẽn nào cần tháo gỡ ngay để rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến sản phẩm và thị trường, đặc biệt là cơ chế tài chính đặc thù cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; các bộ, cơ quan quản lý ngành làm thế nào để dẫn dắt chuỗi giá trị và phân vai cho địa phương, viện, trường, doanh nghiệp; mỗi địa phương làm thế nào để xác định bài toán phát triển trọng tâm nào gắn với tiềm năng, lợi thế, dự kiến ứng dụng sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ cao nào để giải quyết bài toán đó và tạo ra kết quả cụ thể cho phát triển kinh tế - xã hội (KTXH).
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại phiên họp.
Cùng với đó là những cơ chế, chính sách, giải pháp cụ thể để tháo gỡ vướng mắc trong mô hình quản lý, vận hành, khai thác, chia sẻ hạ tầng, phòng thí nghiệm; khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, vận hành, khai thác hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược, nhất là trong các lĩnh vực có khả năng triển khai sớm…
Về hạ tầng số và cơ sở dữ liệu, Nhà nước đã đầu tư xây dựng 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia với tổng kinh phí khoảng 967 tỷ đồng. Trong 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu, 4 cơ sở dữ liệu đã đáp ứng đầy đủ 19/19 tiêu chí.
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các quyết định phê duyệt danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, giao cho 10 bộ, ngành, cơ quan triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo 20 bài toán lớn; 29/34 địa phương đăng ký 124 sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; định hướng 33/124 sản phẩm thuộc nhóm công nghệ chiến lược.
Về kinh phí thực hiện, đã ưu tiên bố trí 3% tổng chi ngân sách nhà nước; năm 2026, bố trí khoảng trên 100 nghìn tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả ứng dụng làm thước đo cuối cùng
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp về những đổi mới trong phương thức tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao và có những tiến bộ nhất định, đạt một số kết quả, nhiều nhiệm vụ chậm muộn đã được xử lý cơ bản.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo tại phiên họp chuyên đề.
Bên cạnh đó, Thủ tướng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, khi nhiều bộ, cơ quan, địa phương vẫn còn tâm lý bị động, sợ trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh. Hạ tầng số, hạ tầng nghiên cứu, phòng thí nghiệm và thiết bị còn chưa hiện đại, phân tán, chưa hiệu quả; chưa hình thành được các hạ tầng nghiên cứu quy mô lớn phục vụ phát triển công nghệ chiến lược. Thiếu kiến trúc, thiết kế tổng thể để định hướng triển khai các nhiệm vụ lớn, quan trọng.
Về quan điểm chỉ đạo, Thủ tướng nêu rõ, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương; theo đó, xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phải trực tiếp phục vụ phát triển KTXH, là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ quốc gia.
Cùng với đó, chuyển mạnh sang tư duy lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả ứng dụng, khả năng thương mại hóa và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, đóng góp cho công tác quản lý nhà nước của các bộ ngành, phát triển KTXH của địa phương, đóng góp cho phát triển đất nước, giải quyết các vấn đề làm thước đo hiệu quả.
Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh các định hướng thời gian tới. Theo đó, các bộ, cơ quan xác định bài toán lớn, có tính dẫn dắt, gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ của các bộ và kết nối với địa phương; địa phương lựa chọn sản phẩm từ thế mạnh và nhu cầu thực tiễn.
Doanh nghiệp là trung tâm, từ khâu xác định bài toán, lựa chọn công nghệ, đầu tư, thử nghiệm và phát triển thị trường; viện, trường gắn nghiên cứu với nhu cầu đặt hàng; Nhà nước kiến tạo thể chế, tiêu chuẩn, môi trường thử nghiệm và thị trường ban đầu phù hợp.
Cơ chế tài chính thông thoáng, tập trung khắc phục ngay các vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn về đặt hàng, khoán chi, mua sắm sản phẩm đầu tiên, định giá tài sản trí tuệ và chấp nhận rủi ro. Ưu tiên nguồn lực cho phát triển công nghệ lõi, sản phẩm có khả năng thương mại hóa và bài toán có tác động lan tỏa; phát huy hiệu quả phòng thí nghiệm, hạ tầng nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia.
Trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao và phải xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn; không đề xuất lùi thời hạn khi chưa làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp; bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/6.