Đây được xem là bước đi cụ thể hóa Quyết định số 3053/QĐ-UBND ngày 05/12/2025 của Ủy ban nhân dân TP.HCM, đồng thời bám sát tinh thần của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Nghị quyết số 57-NQ/TWvề phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.
Rút ngắn hành trình từ phòng thí nghiệm ra thị trường
Kế hoạch xác định rõ nội dung công việc, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị liên quan, bảo đảm triển khai đồng bộ các nhiệm vụ của Đề án. Mục tiêu trọng tâm là rút ngắn thời gian chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước cho KH&CN; hình thành mô hình quản trị, giám sát và đánh giá hoạt động thương mại hóa phù hợp với khung pháp lý mới.
Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, không ít đề tài sau nghiệm thu vẫn dừng lại ở báo cáo tổng kết, sản phẩm mẫu hoặc quy trình công nghệ, chưa tìm được "đầu ra" thị trường. Việc triển khai thí điểm lần này hướng tới giải quyết "điểm nghẽn" đó bằng cách trao thêm quyền tự chủ cho tổ chức chủ trì, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát minh bạch và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Theo Kế hoạch, tổ chức chủ trì khi tham gia thí điểm được quyền chủ động quyết định phương án thương mại hóa, lựa chọn hình thức chuyển giao, định giá tài sản và phân chia lợi nhuận trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để các viện, trường, doanh nghiệp KH&CN chủ động tìm kiếm đối tác, kết nối thị trường ngay từ giai đoạn hoàn thiện sản phẩm.
Trong tháng 2/2026, Sở KH&CN TP.HCM sẽ tổ chức hội nghị triển khai, phổ biến rộng rãi nội dung Đề án tới các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, các mẫu khảo sát và bộ tiêu chí đánh giá tiềm năng thương mại hóa được hoàn thiện làm căn cứ xét chọn nhiệm vụ thí điểm.
Đáng chú ý, Sở KH&CN TP.HCM sẽ lập danh mục các nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách Thành phố đã nghiệm thu từ ngày 01/01/2018 đến nay. Những nhiệm vụ đạt mức độ sẵn sàng công nghệ (TRL) từ cấp 5 trở lên và đạt từ 70 điểm theo bộ tiêu chí đánh giá sẽ được ưu tiên tham gia thí điểm, nhằm bảo đảm tính khả thi và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
Việc lựa chọn kết quả nghiên cứu có tiềm năng thương mại hóa cao được tổ chức theo từng đợt và thực hiện thường xuyên. Đối với các nhiệm vụ KH&CN mới, danh mục và đối tượng tham gia thí điểm sẽ được xem xét, cập nhật theo chu kỳ mỗi quý cho đến hết thời gian thực hiện Đề án. Cách làm này giúp bảo đảm tính linh hoạt, đồng thời tạo cơ hội cho nhiều ý tưởng, công nghệ mới được tiếp cận cơ chế ưu đãi.
Việc lựa chọn kết quả nghiên cứu có tiềm năng thương mại hóa cao được tổ chức theo từng đợt và thực hiện thường xuyên.
Thiết lập hệ sinh thái hỗ trợ thương mại hóa
Song song với việc giao quyền, Kế hoạch đặt ra yêu cầu triển khai các hoạt động hỗ trợ đồng bộ: hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm, đăng ký sở hữu trí tuệ, kết nối thị trường và tăng cường vai trò của các tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ.
Cơ chế hỗ trợ được thiết kế linh hoạt, phù hợp với từng loại tài sản trí tuệ và từng nhóm đối tượng tham gia thí điểm. Đặc biệt, hệ thống cơ sở dữ liệu theo dõi, bộ tiêu chí và công cụ đánh giá sẽ được xây dựng để giám sát, đánh giá hiệu quả thương mại hóa hằng năm sau khi thực hiện giao quyền sử dụng, sở hữu.
Việc thiết lập hệ thống theo dõi này không chỉ nhằm kiểm soát rủi ro mà còn tạo nền tảng dữ liệu cho hoạch định chính sách dài hạn, hướng đến hình thành thị trường công nghệ vận hành minh bạch, hiệu quả.
Với cách tiếp cận mới, Đề án thí điểm được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư cho KH&CN, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp KH&CN và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn TP.HCM. Khi kết quả nghiên cứu được đưa nhanh vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh, giá trị gia tăng từ tri thức sẽ được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế.
Việc mạnh dạn trao quyền, song hành với cơ chế giám sát và chấp nhận rủi ro có kiểm soát, cho thấy quyết tâm của TP.HCM trong việc xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo năng động, nơi các ý tưởng khoa học không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm mà thực sự bước ra thị trường, tạo ra sản phẩm, dịch vụ có sức cạnh tranh và giá trị xã hội.
