Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, việc hình thành đội ngũ công dân số được xác định là yếu tố then chốt quyết định thành công của tiến trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Tại tỉnh Thanh Hóa, phong trào "Bình dân học vụ số" đang được triển khai sâu rộng, góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và kỹ năng số của người dân từ đô thị đến nông thôn.
Hình thành công dân số - nền tảng xây dựng xã hội số.
Thanh niên tiên phong đưa công nghệ đến gần người dân
Tại phường Hạc Thành, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ mà đang hiện diện trong từng hoạt động đời sống. Lực lượng đoàn viên, thanh niên đóng vai trò nòng cốt trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ thông tin, sử dụng dịch vụ số và thay đổi thói quen giao dịch truyền thống.
Các tổ thanh niên tình nguyện và tổ công nghệ số cộng đồng đã tích cực hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng số, tạo mã QR cho các hộ kinh doanh, triển khai thanh toán không dùng tiền mặt và hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Trong tháng 4/2026, Đoàn phường Hạc Thành tiếp tục triển khai số hóa các điểm di tích trên địa bàn nhằm quảng bá tiềm năng du lịch và nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Thực tế tại cơ sở cho thấy, khi có lực lượng trẻ đồng hành, người dân - đặc biệt là người cao tuổi dễ dàng tiếp cận và làm quen với các nền tảng số, từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong sinh hoạt hằng ngày.
Lan tỏa phong trào "Bình dân học vụ số" đến từng thôn, bản
Xác định kỹ năng số là yếu tố nền tảng của xã hội số, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" trên quy mô toàn tỉnh, huy động sự tham gia của nhiều lực lượng xã hội. Phong trào hướng tới phổ cập kiến thức và kỹ năng số cho mọi tầng lớp nhân dân, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.
Theo định hướng của tỉnh, đến năm 2026, 100% người dân trưởng thành được trang bị kiến thức cơ bản về chuyển đổi số, có khả năng sử dụng thiết bị thông minh và các nền tảng số thiết yếu phục vụ học tập, làm việc và giao dịch.
Hiện nay, toàn tỉnh đã thành lập hơn 4.300 tổ công nghệ số cộng đồng với gần 16.000 thành viên, đóng vai trò "cánh tay nối dài" của chính quyền trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số. Từ việc hướng dẫn sử dụng chữ ký số, thanh toán điện tử đến hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến, các tổ công nghệ số cộng đồng đang giúp chuyển đổi số đi vào thực chất, tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống xã hội.
Hình thành thói quen số trong từng giao dịch hằng ngày
Việc phổ cập các dịch vụ số đã giúp người dân Thanh Hóa thay đổi rõ rệt thói quen sinh hoạt. Những giao dịch trước đây phải thực hiện trực tiếp nay có thể thực hiện nhanh chóng trên điện thoại thông minh.
Từ thanh toán tiền điện, tiền nước, học phí đến các khoản chi tiêu thường nhật, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt đang dần trở nên phổ biến. Cùng với đó, việc cấp phát chữ ký số và tài khoản định danh điện tử đã giúp người dân thực hiện các giao dịch hành chính mọi lúc, mọi nơi, góp phần tiết kiệm thời gian và chi phí xã hội.
Trong lĩnh vực giáo dục, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã triển khai thu học phí không dùng tiền mặt; học sinh được cấp tài khoản định danh điện tử để đăng ký thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển trực tuyến. Ở lĩnh vực y tế, nhiều bệnh viện đã đưa vào vận hành kiosk thông minh, giúp người dân đăng ký khám bệnh, thanh toán trực tuyến và quản lý lịch sử khám chữa bệnh thuận tiện hơn.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong du lịch và dịch vụ
Chuyển đổi số cũng đang mở ra hướng đi mới cho ngành du lịch Thanh Hóa. Nhiều khu, điểm du lịch trọng điểm đã được số hóa thông tin, tích hợp thuyết minh điện tử và nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến, giúp du khách dễ dàng tìm hiểu và trải nghiệm điểm đến.
Việc ứng dụng các nền tảng du lịch thông minh không chỉ nâng cao trải nghiệm cho du khách mà còn góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế số tại các vùng có tiềm năng du lịch.
Công dân số - nền tảng cho xã hội số bền vững
Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy, chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi mỗi người dân trở thành một công dân số chủ động, có kỹ năng và sẵn sàng ứng dụng công nghệ trong mọi lĩnh vực của đời sống.
Từ những mô hình cụ thể tại cơ sở như tổ công nghệ số cộng đồng, thanh niên tình nguyện hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến đến phong trào "Bình dân học vụ số", một thế hệ công dân số đang dần hình thành, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển xã hội số.
Với quyết tâm chính trị cao và sự tham gia của toàn xã hội, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng tới phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.
