Trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 224 Hội đồng Chấp hành UNESCO diễn ra ngày 15/4/2026 tại Paris, Pháp, Hội đồng Chấp hành đã thông qua các Nghị quyết gia hạn tư cách Trung tâm dạng II dưới sự bảo trợ của UNESCO thêm 8 năm đối với hai Trung tâm khoa học của Việt Nam gồm Trung tâm Quốc tế Nghiên cứu và Đào tạo Toán học (ICRTM) và Trung tâm Vật lý Quốc tế (ICP), trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trên cơ sở chấp thuận về chủ trương của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất với UNESCO tiếp tục triển khai hoạt động của hai Trung tâm giai đoạn 2026-2034.
Trong năm 2025, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng với hai Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia đánh giá độc lập của UNESCO. Kết quả đánh giá cho thấy khung pháp lý và quy chế hoạt động của hai Trung tâm tại Việt Nam được thiết lập đầy đủ và vận hành phù hợp với các chuẩn mực của UNESCO.
Toàn cảnh Kỳ họp lần thứ 224 Hội đồng chấp hành UNESCO tại Paris.
Trong giai đoạn 2020-2025, Trung tâm ICRTM đã tổ chức 15 trường học quốc tế với hơn 500 học viên và 35 giảng viên quốc tế; tổ chức 13 hội nghị khoa học quốc tế với sự tham gia của hơn 600 nhà khoa học, đóng góp trên 120 công bố khoa học quốc tế thuộc danh mục SCIE. Theo ghi nhận của các chuyên gia quốc tế, hai Trung tâm đã đạt được tiến triển tích cực trong triển khai nghiên cứu trình độ cao, đào tạo nguồn nhân lực khoa học và mở rộng mạng lưới hợp tác.
Đoàn Việt Nam tham dự Kỳ họp lần thứ 224 của Hội đồng Chấp hành UNESCO.
Trong giai đoạn 2021-2025, với vai trò Trưởng Tiểu ban Khoa học Tự nhiên thuộc Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Bộ KH&CN đã tích cực đồng hành, định hướng đồng thời hỗ trợ và tạo điệu kiện thuận lợi để hai Trung tâm hoạt động hiệu quả và cam kết đảm bảo cho hai Trung tâm thực hiện đúng thỏa thuận với UNESCO.
Việc tiếp tục được UNESCO ghi nhận và gia hạn hoạt động đối với hai Trung tâm góp phần khẳng định vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời thúc đẩy quá trình hội nhập vững chắc của nền khoa học và công nghệ Việt Nam với khu vực và thế giới.
Theo các Nghị quyết của Hội đồng Chấp hành UNESCO, Tổng Giám đốc UNESCO sẽ ký Thỏa thuận song phương với Chính phủ Việt Nam và Biên bản ghi nhớ với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về việc tiếp tục triển khai hoạt động của hai Trung tâm trong giai đoạn 2026–2034. Trên cơ sở đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ xem xét, ký các thỏa thuận theo quy định hiện hành.
Trong thời gian tới, để hướng tới xây dựng ICRTM và ICP trở thành các trung tâm xuất sắc về khoa học cơ bản của khu vực, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội và triển khai hiệu quả Thập kỷ quốc tế của Liên hợp quốc về Khoa học vì Phát triển bền vững (2024–2033), cần có sự phối hợp chặt chẽ của các bên liên quan, bao gồm vai trò định hướng của Bộ Khoa học và Công nghệ đối với hai Trung tâm phù hợp với xu thế phát triển khoa học trong khu vực và trên thế giới, sự triển khai hiệu quả của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, sự đồng hành của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và sự tham gia tích cực của cộng đồng khoa học trong và ngoài nước.
Thông qua hoạt động của mình, các trung tâm góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế và hỗ trợ triển khai các chương trình, mục tiêu của UNESCO ở cấp khu vực và toàn cầu. Đến năm 2025, trên thế giới có hơn 13 trung tâm dạng II trong lĩnh vực khoa học cơ bản được UNESCO bảo trợ đang hoạt động trong tổng số hơn 130 trung tâm dạng II, hình thành một mạng lưới tri thức đa lĩnh vực và được phân loại theo từng chuyên ngành của Tổ chức.
