Chăm sóc trẻ mồ côi không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm điều kiện ăn ở, học tập. Sức khỏe tinh thần, khả năng hòa nhập và cơ hội phát triển lâu dài cũng cần được quan tâm. Đặc biệt, mỗi trẻ có hoàn cảnh và nhu cầu hỗ trợ khác nhau, đòi hỏi phương pháp chăm sóc phù hợp.
Theo dõi sức khỏe tâm thần, nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ
Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ mồ côi, Hưng Yên đã triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả nuôi dưỡng, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em mồ côi tại Làng trẻ em SOS và cộng đồng.
Tại Hưng Yên, nghiên cứu do Làng trẻ em SOS Thái Bình thực hiện đã khảo sát 101 trẻ đang được nuôi dưỡng tại Làng và 112 trẻ nhận hỗ trợ tại cộng đồng.
Từ kết quả khảo sát, nhóm nghiên cứu xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá và đề xuất năm nhóm giải pháp. Các giải pháp tập trung vào sức khỏe tâm thần, nâng cao năng lực người chăm sóc, huy động nguồn lực xã hội, hỗ trợ trẻ tại cộng đồng và chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên tổ chức họp Hội đồng khoa học và công nghệ chuyên ngành đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh: “Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, hỗ trợ trẻ em mồ côi của Làng trẻ em SOS trên địa bàn phía Nam tỉnh Hưng Yên”.
Một trong những nội dung trọng tâm là hoàn thiện quy trình đánh giá và theo dõi sức khỏe tâm thần của trẻ mồ côi. Việc theo dõi thường xuyên giúp người chăm sóc nắm bắt những thay đổi về tâm lý, hành vi và khả năng thích nghi của từng trẻ.
Bên cạnh đó, nghiên cứu đề xuất nâng cao năng lực cho đội ngũ bà mẹ, bà dì và cán bộ chăm sóc. Người chăm sóc cần được trang bị kiến thức, kỹ năng để nhận biết nhu cầu của trẻ, hỗ trợ tâm lý và xử lý những khó khăn trong quá trình phát triển.
Các giải pháp được xây dựng dựa trên khảo sát thực tế tại Làng trẻ em SOS và chương trình hỗ trợ trẻ em tại cộng đồng. Một số giải pháp đã được thử nghiệm bước đầu và ghi nhận kết quả tích cực. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa công bố số liệu định lượng về hiệu quả của từng giải pháp.
Số hóa hồ sơ, mở rộng hỗ trợ trẻ em tại cộng đồng
Cùng với nâng cao chất lượng chăm sóc trực tiếp, nghiên cứu đề xuất ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ sơ và theo dõi quá trình phát triển của trẻ.
Hồ sơ số có thể giúp hệ thống hóa thông tin về sức khỏe, học tập và quá trình hỗ trợ. Đây là cơ sở để người chăm sóc và cán bộ quản lý theo dõi nhu cầu của từng trẻ, đồng thời hạn chế tình trạng thông tin bị phân tán. Quá trình ứng dụng cần đi kèm các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em.
Nghiên cứu cũng đề xuất huy động nguồn lực xã hội và mở rộng chương trình hỗ trợ trẻ mồ côi tại cộng đồng. Hướng tiếp cận này tạo thêm điều kiện để trẻ được chăm sóc trong môi trường gia đình hoặc gần gũi với gia đình, khi hoàn cảnh cho phép.
Toàn cảnh Hội nghị nghiệm thu
Định hướng trên phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, từng bước chuyển từ chăm sóc tập trung sang chăm sóc dựa vào gia đình và cộng đồng.
Đáng chú ý, Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu quản lý toàn bộ trẻ em thuộc các nhóm hoàn cảnh đặc biệt được xác định trong chương trình trên hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em, kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan. Chương trình cũng yêu cầu mở rộng các dịch vụ bảo vệ trẻ em tại địa phương.
Trong bối cảnh công tác dân số chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng dân số và phát triển con người, việc chăm sóc trẻ mồ côi cần được tiếp cận toàn diện hơn. Kết quả nghiên cứu tại Hưng Yên cung cấp thêm căn cứ thực tiễn để hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng hỗ trợ đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
