TCVN 11892-1:2026 đưa VietGAP trong trồng trọt tiến thêm một bước từ kiểm soát an toàn thực phẩm sang quản lý toàn bộ quá trình sản xuất. Tiêu chuẩn mới tăng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, môi trường, sức khỏe người lao động và quản lý nội bộ, giúp nông dân, hợp tác xã tổ chức sản xuất minh bạch và bền vững hơn.
TCVN 11892-1:2026 về Thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) - Phần 1: Trồng trọt, thay thế cho phiên bản năm 2017. Ảnh minh hoạ
VietGAP 2026 tăng kiểm soát chất lượng ngay từ vùng trồng
Điểm dễ nhận thấy của VietGAP 2026 là yêu cầu sản xuất phải được tổ chức chặt chẽ hơn. Đối với nhóm nhà sản xuất, cần có người đại diện và hệ thống kiểm soát nội bộ để giám sát việc áp dụng tiêu chuẩn giữa các thành viên.
Tiêu chuẩn cũng tăng yêu cầu về cân bằng khối lượng. Lượng nguyên liệu đầu vào, sản phẩm thu hoạch, hàng bán ra và tồn kho phải được đối chiếu định kỳ. Sản phẩm VietGAP và sản phẩm không được chứng nhận cần được nhận diện, phân tách rõ ràng.
Cách quản lý này giúp hạn chế tình trạng trộn lẫn sản phẩm hoặc sử dụng thông tin VietGAP cho lượng hàng không thuộc phạm vi chứng nhận. Khi xảy ra vấn đề về chất lượng, dữ liệu sản xuất cũng hỗ trợ xác định nhanh vùng trồng, thời gian thu hoạch và lô hàng liên quan.
Đây là hướng đi phù hợp với xu thế số hóa truy xuất nguồn gốc. Tháng 7/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết việc ứng dụng nền tảng số và AI trong chứng nhận, truy xuất nguồn gốc đang được thúc đẩy để nâng giá trị nông sản và đáp ứng yêu cầu thị trường.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam cũng đang hướng tới ghi nhận dữ liệu xuyên suốt từ nông hộ, vùng trồng, thời gian sản xuất, thu hoạch đến tem điện tử và mã QR trên sản phẩm.
VietGAP không chỉ là câu chuyện về thuốc bảo vệ thực vật
TCVN 11892-1:2026 mở rộng cách nhìn về thực hành nông nghiệp tốt. Ngoài kiểm soát vật tư và an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn còn chú trọng môi trường, sử dụng tài nguyên, điều kiện làm việc và sức khỏe người lao động.
Khu vực sản xuất không được xâm hại khu bảo tồn thiên nhiên. Người sản xuất được khuyến khích sử dụng máy móc tiết kiệm nhiên liệu, thiết bị hiệu suất cao và các nguồn năng lượng tái tạo.
Trong sơ chế, khu vực tiếp nhận nguyên liệu và thành phẩm cần được phân tách để hạn chế nhiễm chéo. Máy móc, dụng cụ cũng phải được vệ sinh và bảo dưỡng theo quy trình.
Thời gian lưu hồ sơ được nâng lên tối thiểu 24 tháng kể từ ngày thu hoạch. Tiêu chuẩn cũng bổ sung quy định về tiếp nhận, xử lý khiếu nại liên quan đến môi trường và đưa thêm phương pháp Quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) bên cạnh các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và quản lý cây trồng tổng hợp (ICM) đã được áp dụng trước đó.
Có thể thấy, TCVN 11892-1:2026 không chỉ đơn thuần là bản cập nhật các yêu cầu kỹ thuật mà còn đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ của hệ thống VietGAP theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững hơn. Việc hài hòa với các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế sẽ góp phần nâng cao uy tín của nông sản Việt Nam, tăng niềm tin của người tiêu dùng, đồng thời mở ra thêm nhiều cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.
