Yên Lạc (Phú Thọ): Bứt phá kinh tế từ “đòn bẩy” KH,CN,ĐMST&CĐS toàn diện

Chuyển biến tư duy trong hành chính cơ sở

Sự chuyển biến của Yên Lạc trước hết bắt nguồn từ tư duy quản lý, điều hành quyết liệt của cấp ủy và chính quyền địa phương. Bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển KH,CN,ĐMST&CĐS quốc gia, Yên Lạc đã nhanh chóng hệ thống hóa các mục tiêu thành những chương trình hành động cụ thể.

Cách làm này cũng phù hợp với định hướng triển khai Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, trong đó Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì nhiều nhiệm vụ từ kiến tạo thể chế, tạo nền móng chuyển đổi số đến thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trong môi trường số.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, UBND xã đã ban hành hơn 5.000 văn bản chỉ đạo, điều hành trên môi trường mạng. Việc áp dụng quy trình làm việc điện tử được thực hiện triệt để với 100% cán bộ, công chức sử dụng thành thạo chữ ký số công vụ. 

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã, hệ thống đã tiếp nhận 4.458 hồ sơ thủ tục hành chính. Nhờ số hóa quy trình, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt mức ấn tượng 98,67%, hoàn toàn xóa bỏ tình trạng tồn đọng, quá hạn. Đáng chú ý, các chỉ tiêu về số hóa hồ sơ, cấp kết quả điện tử và tái sử dụng dữ liệu số hóa đều chạm mức tuyệt đối 100%.

Theo ông Trịnh Quốc Trung, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Lạc, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc thay thế hồ sơ giấy bằng máy tính, mà là một cuộc cách mạng về tư duy phục vụ Nhân dân. Hiện nay, 100% văn bản hành chính không mật được xử lý trên hệ thống điện tử liên thông. Quy trình được tối ưu hóa, giúp người dân và doanh nghiệp không phải nộp lặp lại các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia.

Từ góc độ chính sách, đây chính là hướng tiếp cận mà Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia (Đề án 06) đặt ra: lấy dữ liệu làm nền tảng, tăng khả năng kết nối, chia sẻ và sử dụng thông tin để phục vụ người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bộ KH&CN đã ban hành kế hoạch và tổ chức triển khai các nhiệm vụ thực hiện Đề án 06 trong phạm vi quản lý của mình.

Công nghệ số định hình lại phương thức sản xuất

Nhờ nền tảng quản lý minh bạch và hiện đại, kinh tế của Yên Lạc trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có những kết quả đáng ghi nhận, với tổng giá trị sản phẩm ước đạt trên 3.270 tỷ đồng, tăng 10,45% so với cùng kỳ. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, lấy công nghiệp - xây dựng làm trụ cột với giá trị trên 1.729 tỷ đồng; thương mại - dịch vụ với hơn 1.274 tỷ đồng; và nông, lâm, thủy sản đạt gần 267 tỷ đồng.

Sức bật kinh tế này có sự đóng góp rất lớn từ khu vực kinh tế tư nhân, nơi công nghệ số đang định hình lại phương thức sản xuất của 375 doanh nghiệp và 1.341 hộ kinh doanh trên địa bàn. Điển hình trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, các xưởng chế tác đồ gỗ nội thất đã đồng loạt ứng dụng máy đục CNC và máy cắt tự động vào dây chuyền, giúp giải phóng sức lao động, giảm thiểu sai sót thủ công và nâng cao biên độ lợi nhuận. Các doanh nghiệp chế biến thực phẩm, tiêu biểu như Công ty TNHH Thực phẩm Nadias, cũng đã mạnh dạn đưa KH&CN vào quy trình sản xuất bánh phở khô Nadissa để chuẩn hóa chất lượng đầu ra.

Những mô hình này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của cơ quan hành chính mà đang từng bước lan sang khu vực sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong Chương trình Chuyển đổi số quốc gia mà Bộ KH&CN được giao chủ trì triển khai: tạo nền móng cho chuyển đổi số, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trong môi trường số.

Trong lĩnh vực thương mại, 100% doanh nghiệp tại Yên Lạc đã kết nối Internet băng thông rộng. Các hộ kinh doanh truyền thống nay đã dịch chuyển mạnh lên không gian mạng, thiết lập các kênh bán lẻ trực tuyến trên Shopee, Lazada, Tiki và khai thác hiệu quả social commerce qua Facebook, Zalo, TikTok. Nhờ đó, 8 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao của xã (bao gồm: Mì tăm Thành Nam, Bánh đa Codosa, Miến dong vùng cao, Mì gạo lứt, Phở gạo lứt, Phở cân, Bánh đa nem Phong Đăng và Khoai lang Hoàng Long) đã vượt ra khỏi ranh giới địa phương, tiếp cận tệp khách hàng toàn quốc, khẳng định vị thế thương hiệu nông sản Yên Lạc.

Tiên phong nông nghiệp xanh

Ngành nông nghiệp Yên Lạc đang bước vào kỷ nguyên "nông nghiệp thông minh" và giảm phát thải. UBND xã đã phối hợp chặt chẽ cùng Trung tâm Khuyến nông tỉnh, Trung tâm Nông nghiệp hữu cơ và Học viện Nông nghiệp Việt Nam triển khai dự án tưới nước tiết kiệm trên 200 ha lúa. Dự án hướng tới mục tiêu tạo tín chỉ các-bon, mở ra hướng đi trong nông nghiệp sinh thái. Cùng với đó, hệ thống cảm biến kiểm soát môi trường nước đã được lắp đặt tại các trang trại nuôi cá thâm canh; các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn cũng dần hoàn thiện công nghệ chuồng kín tự động, hạn chế tối đa rủi ro dịch bệnh.

Từ sản xuất đến quản trị, điểm chung của các mô hình trên là dữ liệu và công nghệ ngày càng trở thành một phần của quá trình ra quyết định. Đây cũng là bước chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang chuyển đổi phương thức hoạt động dựa trên dữ liệu - một trong những nền tảng quan trọng của quá trình chuyển đổi số.

Để phục vụ cho hạ tầng dữ liệu quốc gia, Yên Lạc đã thể hiện năng lực thực thi thông qua chiến dịch cao điểm 180 ngày làm sạch dữ liệu đất đai. Xã đã hoàn thiện thu thập hồ sơ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và căn cước công dân cho 7.266 trường hợp (đạt tỷ lệ 88,75%).

Hạ tầng viễn thông hiện nay đã phủ sóng 4G đến 100% thôn, bản; trên 95% hộ gia đình được tiếp cận Internet cáp quang. Mạng lưới này là cơ sở để Yên Lạc đưa các tiện ích số vào đời sống dân sinh:

Đến nay, xã Yên Lạc đã cấp tài khoản định danh điện tử cho 36.669 trường hợp (93,01%) và kích hoạt mức 2 cho 26.839 trường hợp (89,02%). Đã tích hợp bảo hiểm y tế cho 12.952 người, mở tài khoản an sinh cho 9.702 đối tượng. Đặc biệt, 100% hồ sơ sức khỏe người dân đã được chuẩn hóa điện tử.

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, giáo dục và y tế, 100% trường THCS áp dụng học bạ số Edoc, tuyển sinh trực tuyến và thanh toán học phí không tiền mặt. Đội ngũ giáo viên đang bắt nhịp nhanh chóng với công nghệ khi tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế bài giảng, đồng thời tích hợp kỹ năng an toàn số vào chương trình đào tạo học sinh.

Về công tác Đảng, 99,8% đảng viên sử dụng thành thạo Sổ tay đảng viên điện tử; 100% chi bộ số hóa lịch sinh hoạt định kỳ.

Những kết quả trên cho thấy chiến lược lấy KH,CN,ĐMST&CĐS làm trọng tâm của Yên Lạc đang phát huy hiệu quả tối đa. Đây chính là tiền đề để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương tiếp tục thực hiện các mục tiêu chiến lược, đưa Yên Lạc trở thành điểm sáng phát triển kinh tế số, xã hội số trong giai đoạn mới.