Trong đời sống hiện nay, nhiều hoạt động thiết yếu đã được thực hiện trên môi trường số như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin chính sách, khám chữa bệnh, học tập và kết nối xã hội. Tuy nhiên, một bộ phận người yếu thế còn gặp khó khăn do hạn chế về điều kiện kinh tế, thiết bị, khả năng tiếp cận Internet và kỹ năng sử dụng công nghệ.
Ảnh minh hoạ.
Để thu hẹp khoảng cách số, cần tăng cường hỗ trợ trực tiếp cho những nhóm còn gặp khó khăn. Gia đình, chính quyền cơ sở, tổ công nghệ số cộng đồng và các tổ chức đoàn thể có thể hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, tài khoản định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số thiết yếu. Việc hướng dẫn cần đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với khả năng của từng đối tượng.
Định hướng này được đặt trong khuôn khổ pháp lý mới về chuyển đổi số. Nghị định số 224/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số, tạo cơ sở cho việc tổ chức và triển khai các hoạt động chuyển đổi số trong thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục hướng tới các dịch vụ số thuận tiện, an toàn và lấy người dân làm trung tâm.
Đối với người cao tuổi, người khuyết tật và những người chưa thành thạo công nghệ, bên cạnh việc hỗ trợ sử dụng các tiện ích số, cần đặc biệt chú trọng kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin. Người dân cần được hướng dẫn nhận diện đường link giả mạo, không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng và giấy tờ cá nhân cho người lạ; đồng thời biết cách kiểm tra thông tin từ các nguồn chính thống.
Chuyển đổi số bao trùm cũng đòi hỏi các dịch vụ số phải được thiết kế thuận tiện, dễ sử dụng và có phương án hỗ trợ đối với những người không thể tự thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử.
Việc kết hợp giữa dịch vụ trực tuyến với hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở sẽ giúp người dân ở vùng xa, người cao tuổi, người khuyết tật và các hộ có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận chính sách, dịch vụ công và các quyền lợi an sinh thuận lợi hơn.
Bảo đảm người yếu thế không bị bỏ lại phía sau trong chuyển đổi số không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách số mà còn nâng cao khả năng tiếp cận chính sách, dịch vụ công và các cơ hội phát triển.
Khi công nghệ được sử dụng theo hướng lấy người dân làm trung tâm, chuyển đổi số sẽ thực sự trở thành động lực phát triển bao trùm, công bằng và bền vững.
