Đánh giá về thực tiễn thi hành Luật Đo lường năm 2011, ông Trần Quý Giầu, Trưởng ban Ban Đo lường (Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) thẳng thắn chỉ ra 3 nhóm bất cập lớn cản trở sự phát triển:
Thứ nhất, Luật hiện hành đang chậm nhịp trước yêu cầu chuyển đổi số khi thiếu cơ sở dữ liệu liên thông và chưa có quy định rõ ràng về giá trị pháp lý của kết quả đo lường điện tử.
Thứ hai, hệ thống đo lường quốc gia chưa có cơ chế ưu tiên đầu tư thỏa đáng cho các lĩnh vực công nghệ mới, kinh tế số và kinh tế xanh.
Thứ ba, sự phân cấp quản lý giữa các Bộ, ngành chưa rõ ràng; cơ chế quản lý vẫn nặng về "tiền kiểm" và chưa đồng bộ với các luật mới hiện hành.
Ông Trần Quý Giầu, Trưởng ban Ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia phát biểu tại Hội nghị.
Để khắc phục triệt để các tồn tại trên, dự thảo Luật đề xuất nhiều cải cách mang tính đột phá, tác động trực tiếp đến quyền lợi của doanh nghiệp:
Nổi bật nhất là chủ trương cắt giảm mạnh mẽ thủ tục hành chính: Dự thảo bãi bỏ điều kiện kinh doanh và thủ tục đăng ký đối với dịch vụ phương tiện đo nhóm 1; bãi bỏ giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng dấu định lượng; đồng thời chuyển từ cấp phép sang hình thức doanh nghiệp tự công bố năng lực dịch vụ và tự chịu trách nhiệm. Cơ quan nhà nước sẽ chuyển trọng tâm sang "hậu kiểm" dựa trên đánh giá rủi ro, chỉ tập trung vào các đối tượng có nguy cơ vi phạm cao.
Luật mới cũng sẽ luật hóa quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực đo lường: Theo đó, kết quả đo lường điện tử được xác thực bằng chữ ký số sẽ có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy. Nhà nước sẽ gắn mã quản lý duy nhất (ID) cho các phương tiện đo để dễ dàng truy xuất thông tin trong suốt vòng đời sử dụng.
Nhằm bảo vệ tính minh bạch, dự thảo bổ sung nghiêm cấm các hành vi can thiệp phần cứng, phần mềm hoặc làm giả niêm phong để làm sai lệch kết quả đo. Đặc biệt, các chuẩn đo lường do doanh nghiệp tự đầu tư, nếu đáp ứng đủ yêu cầu, hoàn toàn có thể được xem xét và phê duyệt thành chuẩn đo lường quốc gia.
Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế phát biểu tại Hội nghị.
Phát biểu tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ KH&CN) nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật lần này bám sát định hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Việc tổ chức hội nghị truyền thông ngay từ giai đoạn soạn thảo nhằm thực hiện nghiêm túc Quyết định 407/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, qua đó tạo diễn đàn để cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia cùng tham gia phản biện.
Theo Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Dự án Luật được kỳ vọng sẽ xây dựng một khuôn khổ pháp lý minh bạch, ổn định, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước đồng thời tạo động lực cho đổi mới sáng tạo. Sau quá trình tiếp thu ý kiến hoàn thiện hồ sơ, Dự án Luật dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
Toàn cảnh Hội nghị.
Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu và chuyên gia đã tham gia thảo luận sôi nổi, cùng phân tích, so sánh các điểm mới của dự thảo.
Những ý kiến đóng góp sẽ được Ban soạn thảo tiếp thu, tháo gỡ vướng mắc để xây dựng một khuôn khổ pháp lý hiện đại, minh bạch, tạo động lực mạnh mẽ cho khoa học công nghệ và sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
