Hướng dẫn thi hành pháp luật sở hữu trí tuệ: Từ xác lập, khai thác đến bảo vệ quyền

Hội thảo tập trung làm rõ những điểm mới của Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Nghị định số 100/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 65/2023/NĐ-CP; Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp.

Các văn bản có hiệu lực từ ngày 01/4/2026, với nhiều quy định tác động trực tiếp đến hoạt động đăng ký, xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Thông qua 5 chuyên đề và phiên thảo luận chung, Hội thảo tập trung phân tích những thay đổi quan trọng của pháp luật, đồng thời làm rõ cách thức áp dụng vào thực tiễn quản lý nhà nước, hoạt động của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.

Tạo thuận lợi cho xác lập, khai thác tài sản trí tuệ trong môi trường số

Một trong những nội dung trọng tâm của Hội thảo là các quy định mới nhằm thúc đẩy khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ, cải cách thủ tục hành chính và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong hoạt động sở hữu trí tuệ.

Các quy định mới tạo cơ sở thúc đẩy khai thác quyền sở hữu trí tuệ thông qua giao dịch thương mại, góp vốn, thế chấp và các hoạt động đổi mới sáng tạo. Cùng với đó là yêu cầu phát triển hạ tầng số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, khai thác tài sản trí tuệ, trong đó có dữ liệu về giá giao dịch quyền sở hữu trí tuệ.

Trước sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), Hội thảo cũng làm rõ các vấn đề liên quan đến đối tượng được tạo ra có sử dụng AI, vai trò đóng góp sáng tạo của con người trong xác lập quyền và việc sử dụng văn bản, dữ liệu phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, huấn luyện AI. Đây là những nội dung mới, phản ánh yêu cầu hoàn thiện pháp luật trước những thay đổi trong phương thức sáng tạo và khai thác tài sản trí tuệ.

Đối với hoạt động đăng ký sở hữu công nghiệp, các chuyên đề về nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp tập trung phân tích những thay đổi về hồ sơ, trình tự xử lý đơn, thời hạn thẩm định và phương thức trả kết quả.

Trong lĩnh vực nhãn hiệu, các nội dung đáng chú ý gồm yêu cầu đối với đơn điện tử, thẩm định nhãn hiệu âm thanh, xử lý đơn đăng ký có dụng ý xấu, cơ chế thẩm định nội dung nhanh và các quy định liên quan đến sử dụng nhãn hiệu.

Đối với chỉ dẫn địa lý, quy định mới tiếp tục làm rõ yêu cầu về bản mô tả tính chất đặc thù của sản phẩm, trách nhiệm quản lý và cơ chế phối hợp giữa các địa phương, gắn bảo hộ với quản lý, khai thác và phát triển sản phẩm đặc sản.

Các quy định về sáng chế, kiểu dáng công nghiệp cũng được cập nhật theo hướng rút ngắn thời gian xử lý và tạo thuận lợi hơn cho người nộp đơn. Nội dung được làm rõ gồm điều kiện áp dụng thẩm định nội dung nhanh đối với sáng chế, kiểm soát an ninh sáng chế, sử dụng kết quả thẩm định của cơ quan sáng chế nước ngoài; bảo hộ kiểu dáng công nghiệp riêng phần, kiểu dáng của sản phẩm phi vật lý và trả kết quả thủ tục hành chính bằng bản điện tử.

Những thay đổi này hướng tới đơn giản hóa quy trình, tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao khả năng tiếp cận hệ thống bảo hộ sở hữu công nghiệp của tổ chức, cá nhân.

Tăng hiệu quả bảo vệ quyền, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý

Hội thảo dành nhiều nội dung cho yêu cầu tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên môi trường số.

Các quy định mới tập trung làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số; biện pháp gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa truy cập đối với nội dung liên quan đến hành vi xâm phạm; bồi thường thiệt hại; xử lý hàng hóa giả mạo và thẩm quyền xử lý vi phạm.

Việc ứng dụng công nghệ trong phát hiện, theo dõi và xử lý hành vi xâm phạm quyền cũng được chú trọng. Cùng với xây dựng cơ sở dữ liệu về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, các giải pháp này hướng tới tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền và nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm trên môi trường số.

Tại Hội thảo, Cục Sở hữu trí tuệ giới thiệu những nội dung cơ bản của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2026. Dự thảo tập trung vào đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho đăng ký, xác lập quyền và kiện toàn đầu mối quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng.

Phiên thảo luận chung dành thời gian trao đổi, làm rõ các nội dung chuyên môn và những vấn đề liên quan đến việc áp dụng quy định mới trong thực tiễn, gắn công tác phổ biến pháp luật với yêu cầu tổ chức thi hành.

Với nội dung bao quát từ xác lập đến khai thác và bảo vệ quyền, Hội thảo góp phần hỗ trợ việc hiểu và áp dụng thống nhất các quy định mới của pháp luật sở hữu trí tuệ; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và thúc đẩy khai thác giá trị tài sản trí tuệ phục vụ đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế - xã hội.