“Khoa học và công nghệ phải giải bài toán tăng trưởng của Đồng Tháp”

Ngày 2/11/2026, đoàn công tác Bộ KH&CN do Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân làm trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Đồng Tháp về phát triển KHCN,ĐMST&CĐS phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030.

Đưa công nghệ vào toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp

Báo cáo tại buổi làm việc, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Đồng Tháp Ngô Huỳnh Quang Thái cho biết, triển khai Nghị quyết 57 và các chương trình, kế hoạch liên quan, tỉnh được giao 274 nhiệm vụ KH&CN và đã hoàn thành 173 nhiệm vụ. Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã nghiệm thu 8 nhiệm vụ cấp tỉnh, 7 nhiệm vụ cấp cơ sở và chuyển giao kết quả nghiên cứu của 28 nhiệm vụ đã nghiệm thu vào áp dụng thực tế. Toàn tỉnh hiện có 30 doanh nghiệp KH&CN, 20 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. 

Trong chuyển đổi số, tỉnh có 1.905 thủ tục hành chính được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu quốc gia; trong đó, 1.530 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chiếm 80,3%. Tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,13%; cấp kết quả điện tử đạt 99,19%; tái sử dụng dữ liệu đạt 98,16%. 

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thanh Nhàn cho biết, địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, xác định KHCN,ĐMST&CĐS là động lực quan trọng. Tỉnh xác định 4 nội dung hợp tác trọng tâm với Bộ, gồm: phát triển mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và AI; ứng dụng KH&CN để nâng cao giá trị các ngành hàng chủ lực; thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới; ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ, dự án có tác động lan tỏa.

Trong nông nghiệp, Đồng Tháp tập trung vào bốn ngành hàng có lợi thế là lúa gạo, cá tra, xoài và sầu riêng. Công nghệ được định hướng ứng dụng xuyên suốt từ chọn tạo giống, sản xuất thông minh, quản trị vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc đến bảo quản và chế biến sâu. Tỉnh cũng chú trọng khai thác phụ phẩm nông nghiệp để phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GRDP vào năm 2030.

Đáng chú ý, tỉnh đã đăng ký 9 dự án với tổng nhu cầu vốn 4.260 tỉ đồng từ ngân sách Trung ương trong giai đoạn 2026-2030, tập trung vào chuyển đổi số và đô thị thông minh.

Đồng Tháp đề nghị Bộ KH&CN hỗ trợ nghiên cứu phát triển Khu công nghệ số tập trung Mekong, từng bước hình thành không gian thu hút doanh nghiệp công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các sản phẩm số phục vụ vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại buổi làm việc, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh kiến nghị với Bộ KH&CN về điều chỉnh điều kiện đối với người đứng đầu tổ chức KH&CN theo Nghị định 262 của Chính phủ; đề xuất thí điểm hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm tra phát thải khí nhà kính (MRV) trong nông nghiệp và phát triển tín chỉ carbon; trao đổi về cơ chế huy động doanh nghiệp công nghệ số tham gia chuyển đổi số địa phương; phát triển AI tự chủ và bảo vệ dữ liệu…

Doanh nghiệp phải là trung tâm của hoạt động nghiên cứu, ứng dụng

Ghi nhận những kết quả Đồng Tháp đạt được trong triển khai Nghị quyết 57, đặc biệt ở ứng dụng công nghệ gắn với cải cách thủ tục hành chính và xây dựng trung tâm dữ liệu, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị tỉnh tiếp tục khắc phục hạn chế về giải ngân và tiến độ thực hiện nhiệm vụ. Bộ KH&CN sẽ giao các đơn vị chuyên môn phối hợp, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng quy định, đúng tiến độ và hiệu quả.

Theo Bộ trưởng, việc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng là phải thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, xác định rõ nhiệm vụ, thời hạn hoàn thành và sản phẩm đầu ra; duy trì trao đổi thông tin để kịp thời xử lý vướng mắc. Các nội dung hợp tác phải được cụ thể hóa thành công việc có thể kiểm tra, đánh giá và đo lường hiệu quả.

Đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số, Đồng Tháp cần xác định KHCN,ĐMST&CĐS là động lực trực tiếp nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nền kinh tế. Với lợi thế là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, tỉnh cần đưa KH&CN vào toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp, từ chọn tạo giống, thức ăn, quy trình nuôi trồng, phòng bệnh, chế biến đến phát triển sản phẩm và thị trường tiêu thụ.

Bộ trưởng nhấn mạnh doanh nghiệp phải là trung tâm của hoạt động KH&CN; các nhiệm vụ nghiên cứu cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn sản xuất, kinh doanh, kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, thay vì chủ yếu dựa trên đề xuất của nhà khoa học.

Một hướng đi cần được chú trọng là tập hợp các doanh nghiệp cùng ngành hàng để xác định bài toán công nghệ chung, huy động nguồn lực giải quyết đồng bộ. Với những ngành hàng có thế mạnh như cá tra và sản phẩm yến, tỉnh cần nghiên cứu xây dựng những bài toán KH&CN mang tính liên ngành, có sự phối hợp giữa các địa phương, doanh nghiệp và cơ quan chuyên môn.

Đặc biệt, cần kế thừa những kết quả nghiên cứu đã có, tập trung nguồn lực để hoàn thiện công nghệ, sớm tạo ra sản phẩm có giá trị thực tiễn, thay vì bắt đầu lại từ đầu hoặc hoặc dàn trải nguồn lực.

Đối với chuyển đổi số, Bộ trưởng cho rằng mục tiêu không chỉ là nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành của chính quyền. Các nền tảng và hệ thống dữ liệu cần hướng đến phục vụ trực tiếp doanh nghiệp, người dân, để họ tham gia xây dựng và thụ hưởng thành quả chuyển đổi số.

Bộ KH&CN sẽ nghiên cứu các kiến nghị của Đồng Tháp, quan tâm những vấn đề đặc thù của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và phối hợp với địa phương, doanh nghiệp tìm giải pháp phù hợp. Bộ trưởng yêu cầu chuyển từ trao đổi, đề xuất sang hành động cụ thể, lựa chọn đúng trọng tâm, ưu tiên nguồn lực và kiên trì triển khai đến khi có kết quả thực chất.

Dịp này, Bộ KH&CN và UBND tỉnh Đồng Tháp ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm: Xây dựng nền tảng dữ liệu và ứng dụng AI phục vụ quản trị phát triển kinh tế - xã hội; Ứng dụng KH&CN nâng cao giá trị bốn ngành hàng chủ lực; Ứng dụng KH&CN trong quản trị tài nguyên nước và thích ứng với biến đổi khí hậu; Phát triển công nghệ chế biến sâu, công nghiệp và kinh tế tuần hoàn; Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ.