Bỏ qua đến nội dung chính
Tiếng Việt English

Chọn ngôn ngữ

Nghiên cứu công nghệ, kiểm chứng chất lượng nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng

Công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất” đã góp phần giải quyết những yêu cầu kỹ thuật khắt khe trong sản xuất, kiểm chứng chất lượng và ứng dụng hai loại nhiên liệu Jet A-1K và DO L-62, đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào phục vụ thực tiễn quốc phòng.

Nghiên cứu công nghệ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật đặc thù

Sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng không chỉ đòi hỏi làm chủ quy trình công nghệ mà còn phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về tính chất hóa lý, độ ổn định và khả năng sử dụng trên các trang bị quân sự. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng, độ tin cậy và tính an toàn của sản phẩm.

Tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đã triển khai nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất hai loại nhiên liệu đặc chủng Jet A-1K và DO L-62, đặt trọng tâm vào việc xác lập cơ sở khoa học cho quá trình sản xuất và kiểm soát chất lượng.

Nghiên cứu công nghệ, kiểm chứng chất lượng nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng- Ảnh 1.

Hoạt động phân tích, kiểm nghiệm tại Phòng Thí nghiệm của Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR).

Một trong những yêu cầu quan trọng là phải xử lý đồng thời mối quan hệ giữa đặc tính nguyên liệu, quá trình chưng cất và các chỉ tiêu kỹ thuật của nhiên liệu. Việc điều chỉnh một thông số công nghệ có thể ảnh hưởng đến nhiều đặc tính khác, đòi hỏi các giải pháp nghiên cứu phải được đánh giá một cách tổng thể.

Trên cơ sở phân tích đặc tính dầu thô và các cấu tử nhiên liệu, nhóm nghiên cứu từng bước xây dựng phương pháp lựa chọn nguyên liệu, tối ưu hóa quá trình chưng cất và điều chỉnh chế độ vận hành phù hợp. Qua đó, việc sản xuất nhiên liệu đặc chủng được tiếp cận trên nền tảng khoa học, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm điều chỉnh công nghệ.

Quá trình kiểm chứng sản phẩm được triển khai qua nhiều giai đoạn. Ngày 11/11/2012, BSR tiến hành lấy mẫu sản xuất công nghiệp để thử nghiệm lần đầu. Các mẫu nhiên liệu tiếp tục được đánh giá tại Liên bang Nga trong giai đoạn tháng 12/2012 đến tháng 2/2013 nhằm xác định khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.

Đến ngày 28/4/2014, lô nhiên liệu công nghiệp được đưa vào thử nghiệm lần thứ hai. Kết quả đánh giá tiếp tục cung cấp cơ sở để hoàn thiện các thông số công nghệ, kiểm chứng chất lượng và xác lập tiêu chuẩn sản phẩm.

Ngày 23/9/2014, hai tiêu chuẩn quân sự TCVN/QS 1755:2014 đối với nhiên liệu phản lực Jet A-1K và TCVN/QS 1754:2014 đối với nhiên liệu điêzen DO L-62 được ban hành. Tiếp đó, ngày 6/10/2014, Liên bang Nga cấp phép sử dụng hai loại nhiên liệu trên các trang bị kỹ thuật quân sự liên quan.

Những kết quả này tạo nền tảng kỹ thuật quan trọng cho quá trình hoàn thiện công nghệ và mở rộng sản xuất, đồng thời cho thấy vai trò của hoạt động thử nghiệm, đánh giá trong việc đưa sản phẩm nghiên cứu đáp ứng các tiêu chuẩn sử dụng đặc thù.

Kiểm chứng chất lượng và ứng dụng ở quy mô công nghiệp

Sau giai đoạn nghiên cứu và đánh giá kỹ thuật, việc chuyển đổi từ sản xuất thử nghiệm sang sản xuất ở quy mô thương mại tiếp tục đặt ra yêu cầu bảo đảm tính ổn định của công nghệ và chất lượng sản phẩm.

Trong giai đoạn 2018-2022, BSR tập trung hoàn thiện quy trình công nghệ, từng bước nâng cao khả năng kiểm soát các chỉ tiêu chất lượng trong điều kiện sản xuất công nghiệp. Các giải pháp kỹ thuật được xây dựng nhằm duy trì chất lượng nhiên liệu ổn định, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn, liên tục của nhà máy.

Nghiên cứu công nghệ, kiểm chứng chất lượng nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng- Ảnh 2.

Hệ thống dây chuyền công nghệ tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.

Điểm đáng chú ý là công trình không chỉ tạo ra quy trình sản xuất hai loại nhiên liệu đặc chủng mà còn hình thành hệ thống kiểm soát chất lượng gắn với điều kiện vận hành thực tế. Đây là cơ sở để các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng và duy trì trong sản xuất công nghiệp, thay vì chỉ dừng lại ở quy mô thử nghiệm.

Từ tháng 11/2022 đến tháng 8/2023, lô nhiên liệu thương mại đầu tiên được đưa vào sử dụng thử nghiệm trong quân đội. Kết quả sử dụng thử cho thấy các sản phẩm đáp ứng yêu cầu về chất lượng, hiệu quả và an toàn, tạo cơ sở để Bộ Quốc phòng xem xét, chấp thuận đưa vào sử dụng chính thức.

Ngày 30/9/2023, nhiên liệu phản lực Jet A-1K được Bộ Quốc phòng quyết định đưa vào sử dụng. Đến ngày 25/12/2023, nhiên liệu điêzen đặc chủng DO L-62 tiếp tục được chấp thuận sử dụng chính thức.

Việc hai sản phẩm vượt qua quá trình đánh giá và được đưa vào ứng dụng cho thấy khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu khoa học thành sản phẩm công nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quân sự.

Theo hồ sơ công trình, giai đoạn 2022-2025, BSR đã sản xuất và cung ứng 144.000 m³ nhiên liệu phản lực Jet A-1K và 91.000 m³ nhiên liệu điêzen DO L-62. Tỷ lệ các lô sản phẩm đạt yêu cầu chất lượng là 100%; quá trình sử dụng và bảo quản thực tế đã được theo dõi trong hơn ba năm.

Những kết quả này phản ánh tính ổn định của công nghệ khi được triển khai ở quy mô công nghiệp, đồng thời khẳng định hiệu quả của việc kết hợp nghiên cứu, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng trong suốt quá trình phát triển sản phẩm.

Đáng chú ý, hệ giải pháp công nghệ được phát triển trên nền tảng dây chuyền hiện hữu tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, cho phép kết hợp sản xuất nhiên liệu thương mại với nhiên liệu đặc chủng. Đây là một hướng ứng dụng công nghệ lưỡng dụng, góp phần khai thác hiệu quả năng lực sản xuất của ngành lọc hóa dầu trong nước.

Được xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7, công trình cho thấy giá trị của nghiên cứu khoa học khi được gắn kết chặt chẽ với hoạt động thử nghiệm, tiêu chuẩn hóa và ứng dụng thực tiễn. Từ việc giải quyết các yêu cầu kỹ thuật đến phát triển quy trình sản xuất ổn định, công trình góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ trong lĩnh vực sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng, an ninh.

Trung tâm Truyền thông KH&CN
Từ khoá:
Phản ánh, kiến nghị văn bản
quy phạm pháp luật

Nghiên cứu cơ bản và ứng dụng công nghệ cao.

Xem thêm
Dịch vụ hành chính công

Thông tin về Dịch vụ hành chính công Bộ Khoa học và Công nghệ; Hệ thống thông tin giải quyết TTHC

Xem thêm
Sản phẩm dịch vụ,
KHCN, ĐMST

Thông tin giới thiệu về các sản phẩm, dịch vụ ngành Khoa học và Công nghệ

Xem thêm
Make in VietNam

Thông tin về Công nghiệp công nghệ số

Xem thêm