Dự án "Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong nhân giống dạng dịch thể để nuôi trồng nấm Đông trùng hạ thảo tạo nguồn sản phẩm chất lượng cao phục vụ chế biến thực phẩm chức năng" do Công ty TNHH Nấm thảo dược Thiên Hoàng Minh Khôi chủ trì, được triển khai từ tháng 12/2022 đến tháng 11/2025, với tổng kinh phí 9 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách KH&CN Trung ương hỗ trợ khoảng 4 tỷ đồng, phần còn lại là vốn đối ứng của doanh nghiệp. Đây là dự án thuộc Chương trình hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao tiến bộ KH&CN thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số.

Thành viên dự án giới thiệu sản phẩm đông trùng sấy.
Trước khi triển khai dự án, sản xuất nấm tại Phú Yên chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ, thủ công. Việc cung ứng giống chưa đáp ứng kịp nhu cầu sản xuất; công tác lưu giữ, bảo quản, phân lập và phục tráng các chủng giống chưa được chú trọng, ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chất lượng và phòng chống dịch bệnh.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, dự án tập trung ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong nhân giống, nuôi trồng và sản xuất nấm Đông trùng hạ thảo, từng bước hình thành nguồn nguyên liệu nấm dược liệu có giá trị kinh tế cao tại địa phương.
Làm chủ quy trình nhân giống, nuôi trồng
Theo ông Trần Ngọc Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Nấm thảo dược Thiên Hoàng Minh Khôi, sau gần 2 năm triển khai, nhờ sự hỗ trợ về giống và kỹ thuật của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nấm (Viện Di truyền Nông nghiệp), đến nay công ty đã tiếp nhận và ứng dụng thành công các quy trình công nghệ, như: Nhân giống nấm (phân lập, nhân giống cấp 1, nhân giống thương phẩm), công nghệ nuôi trồng thương phẩm; xây dựng các mô hình nhân giống nấm dạng dịch thể công suất với quy mô 10.000 lít giống/năm; xây dựng được các mô hình sản xuất nấm đông trùng hạ thảo thương phẩm quy mô 1.800kg nấm tươi/năm; đào tạo được 5 kỹ thuật viên…
Điểm đáng chú ý là đội ngũ kỹ thuật của doanh nghiệp từng bước làm chủ quy trình từ phân lập, giữ giống, sản xuất giống đến bảo quản, chế biến. Qua đó, doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn giống, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và có cơ sở tổ chức sản xuất ổn định.
Theo báo cáo tại buổi nghiệm thu đề tài, các quy trình công nghệ nhân giống và nuôi trồng Đông trùng hạ thảo dạng dịch thể đã được tiếp nhận, làm chủ và chuyển giao thành công. Các mô hình sản xuất giống, nuôi trồng thương phẩm đáp ứng các yêu cầu về chỉ tiêu kỹ thuật, chất lượng và an toàn thực phẩm theo quy định.
Tạo sản phẩm, nâng giá trị nấm dược liệu
Từ kết quả ứng dụng công nghệ, doanh nghiệp đã chủ động sản xuất một số sản phẩm như Đông trùng hạ thảo tươi, Đông trùng hạ thảo sấy thăng hoa và rượu ngâm Đông trùng hạ thảo. Các sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao.

Đoàn kiểm tra của Sở KH&CN kiểm tra dự án nấm đông trùng hạ thảo tại Công ty TNHH Nấm thảo dược Thiên Hoàng Minh Khôi.
Dự án cũng tạo ra nguồn nấm Đông trùng hạ thảo tươi và sấy khô có chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu phục vụ chế biến thực phẩm chức năng. Qua đó, công nghệ góp phần nâng cao giá trị kinh tế của sản phẩm nông nghiệp, đồng thời tạo thêm cơ sở để phát triển sản phẩm nấm dược liệu theo nhu cầu thị trường.
Cùng với hoạt động sản xuất, dự án đã tổ chức đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho cán bộ kỹ thuật và người dân, góp phần nâng cao năng lực tiếp nhận và ứng dụng tiến bộ KH&CN tại địa phương.
Đánh giá kết quả dự án, Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Đắk Lắk Lâm Vũ Mỹ Hạnh nhấn mạnh, việc nuôi cấy thành công giống nấm Đông trùng hạ thảo đã tạo cơ hội để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, cung ứng nguồn dược liệu cho thị trường, đồng thời mở ra hướng để doanh nghiệp và người dân có nhu cầu tiếp nhận chuyển giao công nghệ, phát triển kinh tế.
Chia sẻ về định hướng thời gian tới, ông Trần Ngọc Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Nấm thảo dược Thiên Hoàng Minh Khôi cho biết, doanh nghiệp sẽ tiếp tục hỗ trợ các hộ dân có nhu cầu tiếp nhận kỹ thuật và sản xuất nấm Đông trùng hạ thảo; đồng thời sản xuất giống, phôi nấm với số lượng đủ và chất lượng ổn định, từng bước hình thành mạng lưới liên kết sản xuất, chế biến giữa doanh nghiệp và hộ dân.