Ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp tại Phú Thọ

Từ thay đổi cách làm đến tăng doanh thu

Năm 2023, HTX chế biến MeatFood Phước Duyên, xã Tiên Lương được Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ hướng dẫn ứng dụng nền tảng Agritech - Chuỗi nông nghiệp số trong quản lý sản xuất và phần mềm Bản đồ số Nông nghiệp Phú Thọ để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Thay vì chỉ dựa vào phương thức kinh doanh truyền thống, HTX từng bước số hóa thông tin sản phẩm, nhật ký sản xuất, đồng thời đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.

Theo anh Dương Văn Phước, Giám đốc HTX, thời gian đầu việc sử dụng ứng dụng còn nhiều lúng túng. Tuy nhiên, sau khi được cán bộ khuyến nông hướng dẫn, HTX đã chủ động cập nhật thông tin, quản lý quá trình sản xuất và giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng. Nhờ đó, lượng khách hàng tăng, thị trường tiêu thụ được mở rộng ra ngoài tỉnh, doanh thu tăng khoảng 25% so với trước khi ứng dụng chuyển đổi số.

Hiệu quả từ mô hình này cho thấy, công nghệ số không chỉ hỗ trợ quản lý sản xuất mà còn giúp các cơ sở nông nghiệp tiếp cận trực tiếp thị trường, giảm phụ thuộc vào kênh tiêu thụ truyền thống.

Tại HTX Nông nghiệp dịch vụ và cung ứng thực phẩm Đà Bắc, xã Đà Bắc, việc đầu tư trạm quan trắc thời tiết IoT ngoài trời và hệ thống tưới thông minh đang từng bước tự động hóa quy trình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Dữ liệu môi trường giúp người sản xuất chủ động hơn trong điều chỉnh chế độ tưới, chăm sóc, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Những mô hình như vậy đang góp phần đưa sản xuất nông nghiệp từ phương thức dựa chủ yếu vào kinh nghiệm sang quy trình có dữ liệu, có kiểm soát và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Công nghệ tạo giá trị cho nông sản

Với hơn 430.000ha đất lâm nghiệp, 133.000ha đất cây hằng năm và trên 100.000ha đất cây lâu năm, Phú Thọ có điều kiện phát triển các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Tuy nhiên, lợi thế về tài nguyên chỉ có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế cao khi sản xuất được tổ chức bài bản, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Những năm qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản. Các quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, ISO, HACCP được triển khai cùng với công nghệ nhà màng, nhà lưới, tưới tự động, cảm biến môi trường và phần mềm quản lý sản xuất tại nhiều địa phương.

Nhờ ứng dụng KH&CN, hiệu quả sản xuất nông nghiệp đã được nâng lên rõ rệt. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 1.000 cơ sở sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Giá trị sản phẩm tại các mô hình này tăng từ 17-30% so với phương thức canh tác truyền thống; tỷ lệ sản phẩm nông nghiệp và thủy sản được sản xuất theo các quy trình thực hành tốt đạt trên 60%.

Phú Thọ cũng đã xây dựng 686 vùng trồng tập trung đối với các sản phẩm chủ lực, có lợi thế, với tổng diện tích 82.800ha; được cấp 197 mã số vùng trồng, trong đó có 80 mã phục vụ xuất khẩu. Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức sản xuất quy mô lớn, kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường trong nước, quốc tế.

Cùng với phát triển công nghệ trong sản xuất, tỉnh chú trọng khai thác lợi thế của các sản phẩm đặc trưng như chè, quế, cây dược liệu, hồng không hạt Gia Thanh, bưởi Đoan Hùng, cam Cao Phong, thanh long ruột đỏ Lập Thạch, mía Mường Bi... 

Việc kết hợp giống cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế với quy trình kỹ thuật tiên tiến, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và các nền tảng số đang mở ra hướng nâng cao giá trị cho nông sản địa phương.

Phát triển nông nghiệp hiện đại

Theo ông Đặng Ngọc Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, thời gian tới, ngành Nông nghiệp tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, tập trung nâng cao kỹ năng số cho nông dân, hướng dẫn HTX và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản. Trong đó, các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trên cây trồng, vật nuôi chủ lực sẽ được xây dựng, đánh giá và nhân rộng.

Cùng với đó, ngành chú trọng phát triển cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc nông sản, ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), cảm biến môi trường và các phần mềm quản lý sản xuất. 

Việc hỗ trợ HTX, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ cũng được xác định là giải pháp quan trọng để mở rộng các mô hình nông nghiệp số.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi gắn trực tiếp với nhu cầu của người sản xuất và thị trường. Khi dữ liệu trở thành công cụ quản lý, công nghệ đi vào từng khâu của chuỗi sản xuất và nông sản được kết nối với người tiêu dùng trên nền tảng số, nông nghiệp không chỉ tăng năng suất mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh.

Đây cũng là hướng đi để Phú Thọ khai thác tốt hơn lợi thế sản xuất, nâng giá trị nông sản và từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh, hiệu quả, bền vững.