Tại nhiều địa phương miền núi của tỉnh Thái Nguyên, việc ứng dụng khoa học, công nghệ đang tạo chuyển biến trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm truyền thống. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thị trường địa phương, các hợp tác xã (HTX) từng bước đầu tư máy móc, cải tiến quy trình chế biến, xây dựng thương hiệu và ứng dụng công nghệ số để nâng cao sức cạnh tranh.
Sản phẩm mỳ, bún khô Tiến Diện được trưng bày, giới thiệu tại gian hàng của Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên.
Điển hình tại xã Tràng Xá, nghề làm mỳ, bún khô vốn gắn bó lâu đời với người dân địa phương. Tuy nhiên, trước đây, sản phẩm chủ yếu được sản xuất thủ công, tiêu thụ nhỏ lẻ, chưa có thương hiệu và hệ thống phân phối ổn định.
Năm 2021, HTX mỳ, bún khô Tiến Diện được thành lập, từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hàng hóa. HTX đầu tư hệ thống máy móc chế biến, sấy khô, đóng gói; đồng thời chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chí an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Nhờ ứng dụng công nghệ và cải tiến quy trình, sản phẩm mỳ, bún khô Tiến Diện được công nhận đạt OCOP 3 sao vào cuối năm 2021. Đến nay, sản phẩm đã có mặt tại nhiều địa phương trên cả nước, góp phần nâng cao giá trị nghề truyền thống và tạo việc làm cho lao động địa phương.
Không chỉ đổi mới công nghệ chế biến, HTX còn ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và tiêu thụ sản phẩm. Việc sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, quảng bá trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử giúp sản phẩm tiếp cận nhiều nhóm khách hàng, đồng thời nâng cao tính minh bạch về nguồn gốc, chất lượng.
Theo ông Dương Quốc Toàn, Trưởng phòng Kinh tế xã Tràng Xá, thực tế từ HTX Tiến Diện cho thấy, đổi mới công nghệ và chuẩn hóa quy trình sản xuất đã giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối hiện đại, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, quá trình ứng dụng công nghệ tại các HTX miền núi vẫn gặp khó khăn về nguồn vốn, trang thiết bị và kỹ năng số. Việc tiếp tục hỗ trợ đào tạo, chuyển giao công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường được xem là giải pháp quan trọng để phát huy giá trị sản phẩm OCOP.
Từ thực tiễn tại Thái Nguyên, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, sản phẩm truyền thống mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho khu vực miền núi, góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
