Đại biểu, các doanh nghiệp hai nước chụp ảnh lưu niệm
Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI - Bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) với chủ đề "ONE VISION – NEW HORIZONS" đã quy tụ hơn 400 đại biểu, đại diện hơn 50 doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương hai nước. Gần 100 phiên giao thương và 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) được ký kết cho thấy dư địa hợp tác giữa hai quốc gia đang được mở rộng. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn của hội nghị nằm ở định hướng chuyển dịch hợp tác từ đầu tư đơn thuần sang xây dựng năng lực công nghệ nội sinh.
Làm chủ AI và bán dẫn để nâng cao tự chủ công nghệ
Phát biểu tại phiên toàn thể cấp cao, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính nhấn mạnh, AI và bán dẫn không còn đơn thuần là những ngành kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, mà đã trở thành nền tảng cốt lõi quyết định năng lực tự chủ công nghệ, an ninh kinh tế và vị thế quốc gia.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính
Theo Thứ trưởng, cạnh tranh toàn cầu hiện nay thực chất là cuộc đua làm chủ bán dẫn, dữ liệu và sức mạnh tính toán. Trong đó, AI và bán dẫn có mối quan hệ cộng sinh chặt chẽ: AI tạo ra nhu cầu ngày càng lớn về các dòng chip hiệu năng cao, tiết kiệm năng lượng; ngược lại, năng lực thiết kế, chế tạo chip quyết định khả năng phát triển hạ tầng tính toán và mở rộng ứng dụng AI.
Nhận thức rõ mối liên hệ này, Việt Nam xác định phát triển đồng thời AI và bán dẫn là lựa chọn chiến lược. Trên cơ sở Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, hệ thống chính sách đang từng bước được hoàn thiện, từ Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Trí tuệ nhân tạo đến Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn và Chương trình phát triển nguồn nhân lực bán dẫn.
Đáng chú ý, mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, doanh thu công nghiệp bán dẫn vượt 25 tỷ USD và đào tạo 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên cho thấy Việt Nam đang hướng tới một vị thế chủ động hơn trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Điều đó cũng đặt ra yêu cầu mới đối với hợp tác quốc tế. Thu hút vốn đầu tư và mở rộng năng lực sản xuất vẫn quan trọng, nhưng không thể là đích đến cuối cùng. Việt Nam cần tiến sâu hơn vào những khâu tạo ra giá trị gia tăng cao như nghiên cứu, thiết kế, phát triển công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.
Ba trụ cột đưa hợp tác AI, bán dẫn Việt – Hàn lên tầm cao mới
Từ định hướng đó, Thứ trưởng Trần Trung Tính đề xuất ba trọng tâm hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong giai đoạn tới.
Toàn cảnh sự kiện
Thứ nhất, chuyển từ hợp tác đầu tư, sản xuất sang đồng nghiên cứu và đồng sáng tạo. Việt Nam mong muốn doanh nghiệp hai nước không chỉ dừng lại ở gia công, lắp ráp mà mở rộng sang cùng thiết kế chip, phát triển giải pháp AI, nghiên cứu công nghệ mới và thương mại hóa sản phẩm. Đây là con đường để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thay vì chủ yếu đảm nhận những công đoạn có giá trị gia tăng thấp.
Thứ hai, lấy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng lâu dài. Thứ trưởng nhấn mạnh các chương trình đào tạo cần được xây dựng bài bản, dài hạn và gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Hai bên cần tăng cường trao đổi chuyên gia, giảng viên, sinh viên, đồng thời thúc đẩy công nhận chuẩn đào tạo để hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng làm việc trong môi trường công nghệ quốc tế.
Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái hợp tác mở, an toàn và tin cậy. Việt Nam hướng tới trở thành mắt xích có năng lực trong chuỗi cung ứng công nghệ khu vực và toàn cầu, thông qua hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển hạ tầng dùng chung phục vụ thiết kế, sản xuất thử, đo kiểm chip và tính toán AI.
Ba định hướng này cho thấy hợp tác Việt – Hàn cần được nhìn nhận như một quá trình xây dựng năng lực công nghệ tổng thể, trong đó đầu tư, nghiên cứu, đào tạo và phát triển hệ sinh thái phải gắn kết chặt chẽ.
Từ biên bản ghi nhớ đến năng lực công nghệ thực chất
Định hướng hợp tác mới nhận được sự đồng thuận từ cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Ông Kim Kyung Ho, Chủ tịch Hiệp hội AI – Bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA), đánh giá sự kết hợp giữa năng lực công nghệ, công nghệ đúc chip (foundry) của Hàn Quốc với nguồn nhân lực trẻ, tiềm năng của Việt Nam có thể tạo ra sức mạnh cộng hưởng, hình thành hệ sinh thái từ phần mềm AI đến phần cứng bán dẫn.
Lễ trao MoU giữa doanh nghiệp AI, bán dẫn hai nước
Ở góc độ doanh nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Thế Phương, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, cho rằng các thỏa thuận hợp tác mới chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng là phải xác định rõ lĩnh vực ưu tiên, phân công trách nhiệm và duy trì tiến độ triển khai để chuyển cam kết thành kết quả cụ thể.
Tại hội nghị, 8 MoU được trao đã bước đầu cụ thể hóa định hướng này. Trong đó, hợp tác giữa FPT và SKAIChips về phát triển chip ứng dụng AI, FPT với HANA Micron trong lĩnh vực đóng gói, kiểm thử bán dẫn, cùng các chương trình liên kết đào tạo với FPT Polytechnic và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông mở ra những hướng kết nối giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và đối tác công nghệ Hàn Quốc.
Để bảo đảm các thỏa thuận không dừng lại ở hình thức, Thứ trưởng Trần Trung Tính giao Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo làm đầu mối phối hợp, theo dõi sát tiến độ triển khai các dự án hợp tác.
VKAISS 2026 vì vậy không chỉ là một diễn đàn kết nối doanh nghiệp, mà còn phát đi thông điệp về một giai đoạn hợp tác mới: Việt Nam không chỉ muốn trở thành điểm đến đầu tư trong lĩnh vực AI và bán dẫn, mà còn hướng tới trở thành đối tác cùng nghiên cứu, sáng tạo và phát triển công nghệ. Từ thu hút nguồn lực bên ngoài đến xây dựng năng lực nội sinh, đây chính là bước chuyển có ý nghĩa quyết định đối với tham vọng nâng cao vị thế công nghệ của Việt Nam trong thập niên tới.
