Bỏ qua đến nội dung chính
Tiếng Việt English

Chọn ngôn ngữ

Công trình triết học kết nối nghiên cứu, giáo dục và thực tiễn phát triển đất nước

Được hình thành từ tập hợp các nghiên cứu công bố trong giai đoạn 1970 - 2002, công trình "Một số vấn đề về Triết học - Con người - Xã hội" của GS.TS. Nguyễn Trọng Chuẩn không chỉ làm rõ nhiều vấn đề lý luận, phương pháp luận mà còn gợi mở những hướng tiếp cận có giá trị đối với nghiên cứu, giảng dạy và giải quyết các vấn đề phát triển của Việt Nam.

Một công trình khoa học có giá trị không chỉ ở những luận giải được xác lập, mà còn ở khả năng khơi mở tư duy, cung cấp phương pháp tiếp cận và tiếp tục có ý nghĩa đối với các thế hệ nghiên cứu sau này. 

Với công trình Một số vấn đề về Triết học - Con người - Xã hội, GS.TS. Nguyễn Trọng Chuẩn đã đặt những vấn đề triết học trong mối liên hệ chặt chẽ với khoa học tự nhiên, con người và đời sống xã hội.

Cuốn sách do Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản năm 2002, dày 866 trang, tập hợp các bài viết được tác giả nghiên cứu và công bố từ năm 1970 đến năm 2002. Nội dung phản ánh quá trình tích lũy tri thức, kinh nghiệm nghiên cứu và giảng dạy trong nhiều năm, đồng thời cho thấy nỗ lực vận dụng tư duy triết học để lý giải những vấn đề đặt ra trong quá trình đổi mới đất nước.

Công trình triết học kết nối nghiên cứu, giáo dục và thực tiễn phát triển đất nước- Ảnh 1.

GS.TS. Nguyễn Trọng Chuẩn dành nhiều năm nghiên cứu, giảng dạy và phát triển các vấn đề triết học gắn với con người và đời sống xã hội.

Kết nối triết học với khoa học và thực tiễn

Điểm nổi bật của công trình là cách tiếp cận không khép kín triết học trong phạm vi những khái niệm trừu tượng, mà đặt tri thức triết học trong quan hệ với các lĩnh vực khoa học và thực tiễn xã hội. Bên cạnh những vấn đề lý luận cơ bản, tác giả dành sự quan tâm đến mối quan hệ giữa triết học với khoa học tự nhiên, đặc biệt là sinh học; giữa con người với môi trường; giữa văn hóa, chính trị và sự phát triển xã hội.

Cách tiếp cận này nhấn mạnh vai trò của phương pháp luận trong nhận diện bản chất vấn đề, xem xét các hiện tượng từ nhiều chiều cạnh và kết hợp giữa lý luận với thực tiễn. Những phương pháp được khái quát từ khoa học tự nhiên như sinh học, hóa học cũng được đặt trong mối liên hệ với tư duy triết học, qua đó gợi mở khả năng trao đổi tri thức giữa các lĩnh vực nghiên cứu.

Đáng chú ý, các phân tích về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên đã đặt ra yêu cầu phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường. Tác giả đề cập đến giới hạn của tự nhiên, những hệ lụy từ việc khai thác tài nguyên thiếu kiểm soát và trách nhiệm của con người trong việc duy trì sự hài hòa với môi trường sống. Đây là những vấn đề vẫn còn nguyên tính thời sự khi tăng trưởng kinh tế ngày càng phải gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Từ góc độ đó, công trình cho thấy triết học không chỉ có chức năng khái quát, lý giải thế giới, mà còn cung cấp cơ sở tư duy để các ngành khoa học nhìn nhận những vấn đề phức tạp trong mối quan hệ tổng thể.

Gắn nghiên cứu với đào tạo và phát triển đội ngũ khoa học

Giá trị của công trình còn được thể hiện qua mối liên hệ giữa hoạt động nghiên cứu và thực tiễn đào tạo. Trong quá trình công tác tại Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và tham gia giảng dạy tại nhiều trường đại học, GS.TS. Nguyễn Trọng Chuẩn đã góp phần truyền bá tri thức, bồi dưỡng tư duy lý luận và đào tạo đội ngũ nghiên cứu khoa học.

Theo báo cáo công trình, hoạt động nghiên cứu và giảng dạy của tác giả gắn với quá trình đào tạo nhiều thế hệ thạc sĩ, tiến sĩ, phó giáo sư và giáo sư, trong đó có các cơ sở đào tạo thuộc lực lượng Quân đội và Công an. Những nội dung được hệ thống hóa trong cuốn sách vì thế không chỉ là tư liệu phục vụ nghiên cứu, mà còn góp phần kết nối tri thức học thuật với hoạt động giảng dạy, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực khoa học.

Các luận giải trong công trình cũng được một số nhà nghiên cứu tham khảo, trích dẫn trong khóa luận, luận văn, luận án và các công trình khoa học. Phạm vi chủ đề được tiếp cận khá rộng, từ triết học, văn hóa, chính trị đến môi trường, khoa học tự nhiên và con người, góp phần gợi mở những hướng nghiên cứu tiếp theo.

Sự tiếp nối trong nghiên cứu và đào tạo cho thấy giá trị của một công trình khoa học không chỉ nằm ở những kết quả được công bố, mà còn ở khả năng cung cấp nền tảng tư duy, phương pháp tiếp cận và tri thức cho các thế hệ nghiên cứu sau.

Gợi mở cách tiếp cận trước những yêu cầu phát triển mới

Dù được hình thành trong giai đoạn trước, nhiều vấn đề đặt ra trong công trình vẫn có giá trị tham khảo đối với thực tiễn hiện nay. Đó là yêu cầu kết hợp tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường; phát huy vai trò chủ thể của con người; gắn phát triển nguồn nhân lực với giáo dục văn hóa, đạo đức và trách nhiệm xã hội.

Đặc biệt, quan điểm coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực và chủ thể sáng tạo của sự phát triển gợi mở cách tiếp cận toàn diện hơn trong xây dựng chính sách giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và những biến đổi nhanh chóng của thị trường lao động, yêu cầu đặt ra không chỉ là trang bị kiến thức, kỹ năng chuyên môn, mà còn phải bồi dưỡng năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng và nền tảng giá trị nhân văn.

Công trình triết học kết nối nghiên cứu, giáo dục và thực tiễn phát triển đất nước- Ảnh 2.

Công trình nhấn mạnh quan điểm "Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực và chủ thể sáng tạo của sự phát triển".

Các luận giải về văn hóa, chính trị và đạo đức cũng gợi mở yêu cầu xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, phát huy những giá trị tích cực của văn hóa dân tộc, đồng thời chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Đây là những yếu tố có ý nghĩa đối với việc phát triển con người toàn diện và bảo đảm sự hài hòa giữa tiến bộ vật chất với đời sống tinh thần.

Từ hệ thống vấn đề được nghiên cứu, Một số vấn đề về Triết học - Con người - Xã hội cho thấy vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong việc cung cấp nền tảng nhận thức, phương pháp tiếp cận và luận cứ cho quá trình phát triển. Giá trị của công trình không chỉ nằm ở những vấn đề được đặt ra trong giai đoạn 1970 - 2002, mà còn ở khả năng gợi mở suy nghĩ, tiếp tục được nghiên cứu và vận dụng trước những yêu cầu mới của đất nước.

Trung tâm Truyền thông KH&CN
Phản ánh, kiến nghị văn bản
quy phạm pháp luật

Nghiên cứu cơ bản và ứng dụng công nghệ cao.

Xem thêm
Dịch vụ hành chính công

Thông tin về Dịch vụ hành chính công Bộ Khoa học và Công nghệ; Hệ thống thông tin giải quyết TTHC

Xem thêm
Sản phẩm dịch vụ,
KHCN, ĐMST

Thông tin giới thiệu về các sản phẩm, dịch vụ ngành Khoa học và Công nghệ

Xem thêm
Make in VietNam

Thông tin về Công nghiệp công nghệ số

Xem thêm