Doanh nghiệp gia công: Muốn đi xa phải "nâng chuẩn" từ gốc

Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng chuẩn chất lượng không chỉ là điều kiện để giữ đơn hàng, mà còn là "tấm vé" để bước sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đúng tinh thần chuyển đổi mô hình tăng trưởng mà Nghị quyết 57-NQ/TW đặt ra.

Nếu như trước đây, lợi thế nhân công giá rẻ giúp nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, thì nay các tập đoàn đa quốc gia đã chuyển sang đánh giá tổng thể năng lực nhà cung ứng. Trong đó, chất lượng, tính ổn định và khả năng cải tiến liên tục trở thành tiêu chí cốt lõi.

Ở lĩnh vực điện tử, sự hiện diện của các "ông lớn" như Samsung Electronics, LG Electronics hay Canon Inc. tại Việt Nam đã kéo theo hệ sinh thái nhà cung ứng vệ tinh quy mô lớn. Tuy nhiên, để tham gia chuỗi này, doanh nghiệp nội địa phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí nghiêm ngặt: kiểm soát tỷ lệ lỗi, giao hàng đúng hạn, tuân thủ quy trình và đặc biệt là năng lực cải tiến liên tục.

Không dừng ở "đạt chuẩn đầu vào", doanh nghiệp buộc phải nâng chuẩn theo thời gian nếu muốn duy trì hợp tác. Đây cũng chính là áp lực tích cực, thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa quản trị chất lượng trong toàn ngành.

Ở lĩnh vực dệt may, một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, các thị trường lớn như Mỹ và EU đang chuyển mạnh sang yêu cầu "xanh hóa" chuỗi cung ứng. Những doanh nghiệp như Tổng công ty May 10 hay Tập đoàn Dệt May Việt Nam đã đầu tư vào tự động hóa, hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Nhờ đó, năng suất được cải thiện, sai lỗi giảm và khả năng đáp ứng các đơn hàng chất lượng cao được nâng lên rõ rệt.

Trong ngành gỗ, áp lực đến từ các quy định quốc tế về nguồn gốc hợp pháp và phát triển bền vững. Doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Gỗ An Cường đã chuyển hướng đầu tư vào công nghệ sản xuất, hệ thống kiểm soát chất lượng toàn chuỗi – từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là cách để nâng giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Thực tế cho thấy, nâng chuẩn chất lượng không thể chỉ dựa vào đầu tư máy móc. Cốt lõi vẫn nằm ở hệ thống quản trị và con người.

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các mô hình quản trị hiện đại như Lean, Kaizen, 5S hay hệ thống ISO để tối ưu quy trình, giảm lãng phí và kiểm soát lỗi ngay từ đầu. Song, điểm mới trong giai đoạn hiện nay là xu hướng số hóa toàn diện hoạt động sản xuất.

Việc tích hợp các hệ thống ERP, dữ liệu lớn (Big Data) và phân tích theo thời gian thực cho phép doanh nghiệp phát hiện sớm sai lệch, kiểm soát chất lượng theo chuỗi và nâng cao hiệu quả vận hành. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW, trong đó nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số, dữ liệu và công nghệ trong nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nướcTô Lâm, việc triển khai nghị quyết không dừng ở chủ trương mà phải đi vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh, tạo ra các mô hình doanh nghiệp số, nhà máy thông minh và chuỗi cung ứng minh bạch. Trong bối cảnh đó, câu chuyện của một số doanh nghiệp đã cho thấy tín hiệu tích cực: Từ những xưởng gia công đơn giản, họ từng bước số hóa quy trình, kiểm soát chất lượng bằng dữ liệu và tiến tới tham gia các khâu có giá trị gia tăng cao hơn.

Giới chuyên gia nhận định, nếu tiếp tục duy trì mô hình gia công đơn thuần, doanh nghiệp Việt Nam sẽ khó tạo ra tăng trưởng bền vững. Ngược lại, những đơn vị chủ động nâng chuẩn chất lượng, đầu tư công nghệ và hoàn thiện hệ thống quản trị sẽ có cơ hội dịch chuyển lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị, từ sản xuất sang thiết kế, phát triển sản phẩm, thậm chí xây dựng thương hiệu riêng.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, nâng chuẩn chất lượng không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu. Và khi được "tiếp sức" bởi các chính sách như Nghị quyết 57-NQ/TW, quá trình này không chỉ giúp doanh nghiệp giữ đơn hàng, mà còn mở ra cơ hội tái định vị vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, từ "công xưởng gia công" sang "trung tâm sản xuất giá trị cao".