Hà Tĩnh đẩy mạnh phát triển công dân số, lấy người dân làm trung tâm

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ về phát triển công dân số. Kế hoạch xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm liên quan đến định danh, xác thực điện tử, khai thác dữ liệu dân cư, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và nâng cao năng lực số cho người dân, doanh nghiệp.

Mục tiêu không chỉ là gia tăng số lượng tài khoản định danh điện tử được kích hoạt, mà quan trọng hơn là đưa tài khoản định danh, dữ liệu số và các nền tảng số trở thành công cụ thiết thực trong đời sống; giúp người dân giảm giấy tờ, giảm thời gian đi lại và thuận tiện hơn khi giao dịch với cơ quan nhà nước.

Lấy quyền và lợi ích của người dân làm trung tâm

Một trong những yêu cầu xuyên suốt được Hà Tĩnh đặt ra là lấy quyền, lợi ích hợp pháp và sự thuận tiện của người dân làm trung tâm của quá trình phát triển công dân số.

Theo đó, tỉnh đẩy mạnh khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử, ứng dụng VNeID và các nền tảng số trong giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công cũng như phục vụ các lĩnh vực thiết yếu của đời sống.

Dữ liệu được yêu cầu thu thập, cập nhật và quản lý theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống"; tăng cường kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Khi thông tin đã được số hóa và có thể khai thác từ các cơ sở dữ liệu dùng chung, người dân sẽ từng bước không phải cung cấp lại những giấy tờ, thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Đây cũng là một trong những hướng đi quan trọng để chuyển từ nền hành chính dựa nhiều vào hồ sơ, giấy tờ sang nền hành chính dựa trên dữ liệu, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả quản trị nhà nước.

Cùng với khai thác dữ liệu, Hà Tĩnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị chú trọng bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước trong toàn bộ quá trình thu thập, kết nối, chia sẻ và sử dụng dữ liệu.

Theo kế hoạch, các địa phương phải hoàn thành kích hoạt số tài khoản định danh điện tử còn tồn đọng, đủ điều kiện trước ngày 30/8/2026. Trong những tháng tiếp theo, tỉnh đặt mục tiêu duy trì tối thiểu 90% tài khoản được kích hoạt trên tổng số tài khoản thu nhận hằng tháng.

Đáng chú ý, Hà Tĩnh đặt mục tiêu hỗ trợ 50% công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 đủ điều kiện tích hợp 5 nhóm thông tin cơ bản, gồm giấy khai sinh; thông tin thẻ ngân hàng, tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động; thông tin tài khoản an sinh xã hội; thông tin số thuê bao di động và Sổ sức khỏe điện tử.

Việc tích hợp các loại giấy tờ, thông tin thiết yếu trên một nền tảng không chỉ tạo thuận lợi cho người dân trong giao dịch mà còn góp phần hình thành phương thức quản lý, cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu số.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu 100% cơ quan nhà nước trên địa bàn khai thác thông tin cá nhân trên tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính.

Không để ai đứng ngoài quá trình chuyển đổi số

Để việc phát triển công dân số đi vào thực chất, Hà Tĩnh chú trọng đưa hoạt động hỗ trợ xuống tận cơ sở.

Công an cấp xã sẽ rà soát danh sách công dân đã được phê duyệt tài khoản nhưng chưa kích hoạt, phối hợp với chính quyền địa phương, tổ công nghệ số cộng đồng, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và các lực lượng liên quan để hướng dẫn người dân.

Các tổ công tác lưu động có thể đến tận nhà, kể cả ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ, ngày lễ khi cần thiết, để hỗ trợ kích hoạt tài khoản và tích hợp giấy tờ.

Đặc biệt, người cao tuổi, người khuyết tật và những người gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ được xác định là nhóm cần ưu tiên hỗ trợ. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa trong quá trình chuyển đổi số, bởi công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi các nhóm dân cư khác nhau đều có khả năng tiếp cận và sử dụng.

Việc đưa các chỉ tiêu về kích hoạt tài khoản, tích hợp giấy tờ và sử dụng VNeID vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ chuyển đổi số của cán bộ, công chức, viên chức cũng nhằm nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành trong hỗ trợ người dân.

Phát triển công dân số tại Hà Tĩnh được triển khai gắn với các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, tài chính, an sinh xã hội và giải quyết thủ tục hành chính.

Trong lĩnh vực y tế, các cơ sở khám, chữa bệnh được yêu cầu bố trí cán bộ hướng dẫn người dân tích hợp thông tin thẻ bảo hiểm y tế trên VNeID ngay tại quầy làm thủ tục. Tỉnh tiếp tục thúc đẩy tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, kết nối và liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh, hướng tới giảm thủ tục và thời gian chờ đợi.

Trong giáo dục, ngành chức năng phối hợp với lực lượng Công an hoàn thành thu nhận hồ sơ cấp căn cước, tài khoản định danh cho công dân là học sinh từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi. Các cơ sở giáo dục tuyên truyền, hướng dẫn cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp kích hoạt tài khoản VNeID cho học sinh đã được cấp.

Nội dung về định danh điện tử, kỹ năng số và chuyển đổi số cũng được lồng ghép vào các hoạt động ngoại khóa, giờ chào cờ, sinh hoạt lớp, góp phần hình thành thói quen sử dụng các dịch vụ số an toàn, hiệu quả cho thế hệ trẻ.

Trong lĩnh vực tài chính, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 8 phối hợp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tạo điều kiện để người dân mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phục vụ chi trả lương hưu, trợ cấp xã hội qua tài khoản và tiếp tục triển khai tích hợp tài khoản an sinh trên VNeID.

Điểm đáng chú ý trong kế hoạch của Hà Tĩnh là gắn phát triển công dân số với việc nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến và tạo thêm tiện ích cho người dân khi giao dịch trên môi trường điện tử.

Trước ngày 15/8/2026, tỉnh đặt mục tiêu cập nhật, cấu hình mức thu phí, lệ phí đối với 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được áp dụng chính sách ưu đãi theo quy định. Cùng thời hạn, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được tích hợp phương thức sử dụng chữ ký số công cộng trên ứng dụng định danh quốc gia để công dân có thể ký số trên biểu mẫu, tờ khai.

Các thủ tục hành chính áp dụng chính sách miễn, giảm phí, lệ phí đối với công dân số cũng phải được công bố, công khai đầy đủ, bảo đảm minh bạch về đối tượng, điều kiện, mức ưu đãi và thời hạn áp dụng.

Như vậy, quá trình phát triển công dân số được Hà Tĩnh triển khai theo hướng ngày càng hoàn chỉnh chu trình giao dịch số: từ xác thực danh tính, tiếp cận thông tin, nộp hồ sơ, ký số đến thanh toán trực tuyến. Người dân càng sử dụng các tiện ích số, hiệu quả của dữ liệu và hạ tầng số càng được phát huy.

Cùng với VNeID và các nền tảng dùng chung, Hà Tĩnh tiếp tục phát triển nền tảng công dân số i-Hà Tĩnh, tích hợp và kết nối các dịch vụ, tiện ích và dữ liệu số của các cơ quan, đơn vị.

Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì triển khai, nâng cấp và phát triển nền tảng này, hướng tới mở rộng hệ sinh thái số phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Việc xây dựng hệ sinh thái công dân số cũng mở ra không gian để các doanh nghiệp công nghệ số, viễn thông và doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ số tham gia cung cấp các tiện ích, chương trình ưu đãi dành cho công dân số. Tỉnh khuyến khích xây dựng và công bố công khai các gói ưu đãi để người dân dễ dàng tiếp cận, qua đó tạo thêm động lực để người dân tham gia và sử dụng các dịch vụ số.

Từ định danh điện tử, dữ liệu dân cư đến dịch vụ công trực tuyến, y tế số, thanh toán số và các nền tảng số thiết yếu, Hà Tĩnh đang từng bước chuyển các thành quả của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số thành những tiện ích cụ thể trong đời sống.

Điểm quan trọng của quá trình này không nằm ở số lượng tài khoản hay nền tảng được hình thành, mà ở khả năng công nghệ tạo ra giá trị thực cho người dân. Khi mỗi người dân có thể xác thực danh tính thuận tiện, sử dụng giấy tờ số, thực hiện thủ tục trực tuyến, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, an sinh và thanh toán trên môi trường số một cách an toàn, đó chính là nền tảng để hình thành một xã hội số lấy con người làm trung tâm.

Với cách tiếp cận này, Hà Tĩnh đang từng bước đưa chuyển đổi số từ các hệ thống kỹ thuật đến gần hơn với đời sống, để mỗi người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà trở thành chủ thể của quá trình phát triển công dân số.