Khi thương hiệu trở thành tài sản của Cao Bằng

Hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ là một trong những nội dung quan trọng của Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030. Với Cao Bằng, yêu cầu này có ý nghĩa rõ nét khi địa phương có nhiều sản phẩm đặc sản, sản phẩm OCOP và tài sản trí tuệ gắn với vùng miền, cộng đồng sản xuất.

Nhận thức về sở hữu trí tuệ thời gian qua đã có chuyển biến theo hướng thực chất hơn. Nhiều tổ chức, hợp tác xã, cơ sở sản xuất không còn xem đăng ký bảo hộ chỉ là thủ tục pháp lý, mà bắt đầu coi đây là công cụ bảo vệ quyền lợi, xây dựng thương hiệu và nâng giá trị sản phẩm.

Từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh có 32 đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và 43 văn bằng bảo hộ được cấp, gồm 2 bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp và 41 giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. 

Cao Bằng hiện có 174 sản phẩm OCOP, trong đó 10 sản phẩm đạt 4 sao, 164 sản phẩm đạt 3 sao; 28 sản phẩm đã được đăng ký nhãn hiệu.

Dù tỷ lệ sản phẩm OCOP được đăng ký nhãn hiệu chưa cao, nhưng tư duy sản xuất đang từng bước thay đổi, các chủ thể ngày càng quan tâm đến bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Giá trị sản phẩm không chỉ được tạo ra từ chất lượng, mà còn gắn với uy tín, nguồn gốc và khả năng nhận diện trên thị trường.

Cùng với hoạt động xác lập quyền, công tác thực thi cũng được tăng cường. Từ năm 2025 đến nay, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã kiểm tra, xử lý 13 vụ việc vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, xử phạt hành chính 145 triệu đồng và buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm trị giá gần 82 triệu đồng. Việc kiểm tra hàng giả, hàng xâm phạm quyền được đẩy mạnh, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, quá trình hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ tại Cao Bằng vẫn còn nhiều khó khăn. Ở một số khu vực vùng sâu, vùng xa, sản xuất còn nhỏ lẻ; nhiều hộ gia đình, hợp tác xã quy mô nhỏ chưa nhận thức đầy đủ vai trò của nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, chỉ dẫn địa lý trong bảo vệ và gia tăng giá trị sản phẩm. Khả năng tiếp cận thông tin, tư vấn về sở hữu trí tuệ còn hạn chế, trong khi việc gắn bảo hộ với OCOP, du lịch, chuyển đổi số và phát triển thị trường chưa thực sự đồng đều.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng Nông Thành Thân, để sở hữu trí tuệ thực sự trở thành nền tảng cho phát triển kinh tế tri thức, tỉnh cần triển khai đồng bộ, lâu dài các giải pháp về tạo lập, quản lý, phát triển và khai thác tài sản trí tuệ.

Trọng tâm là tiếp tục thực hiện Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030, Đề án phát triển tài sản trí tuệ tỉnh Cao Bằng đến năm 2030 và Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tăng cường trách nhiệm của chính quyền xã, phường trong quản lý và phát triển tài sản trí tuệ; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, chủ thể sản xuất nâng cao năng lực bảo hộ; gắn đăng ký quyền với truy xuất nguồn gốc, kết nối giao thương, mở rộng thị trường và ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.