Việt Nam và Vương quốc Anh thúc đẩy bảo hộ chỉ dẫn địa lý, ngăn chặn hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ

Ngày 12/11/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh tiếp và làm việc với bà Baroness Sue Hayman of Ullock, Quốc vụ khanh Bộ Môi trường, Thực phẩm và Các vấn đề Nông thôn Vương quốc Anh, cùng đại diện Đại sứ quán Anh tại Việt Nam và Hiệp hội Scotch Whisky. Tại buổi làm việc, hai bên trao đổi về bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý và các hướng hợp tác trong thời gian tới.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh, sở hữu trí tuệ là một nguồn lực quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Từ nền kinh tế dựa nhiều vào lao động, tài nguyên và tài sản hữu hình, Việt Nam đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các tài sản vô hình, trong đó tài sản trí tuệ giữ vai trò ngày càng lớn.

Theo Thứ trưởng, cùng với tạo lập và phát triển tài sản trí tuệ, yêu cầu bảo hộ và thực thi quyền phải được đặt ở vị trí tương xứng. Trước hết là yêu cầu từ chính quá trình phát triển của Việt Nam nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Việt Nam đang triển khai công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ thường xuyên, liên tục, đồng thời hoàn thiện pháp luật để tăng hiệu quả xử lý các hành vi xâm phạm, nhất là giả mạo nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và vi phạm xuyên biên giới. Chương trình phối hợp liên ngành với sự tham gia của 9 cơ quan cũng được triển khai, trong đó Bộ Khoa học và Công nghệ giữ vai trò đầu mối phối hợp.

Theo Thứ trưởng, phối hợp quốc tế cần đi từ xử lý vụ việc sang chủ động phòng ngừa. Các cơ quan quản lý, lực lượng thực thi và chủ thể quyền cần trao đổi thông tin từ sớm để kịp thời nhận diện dấu hiệu vi phạm, xác minh và có biện pháp xử lý phù hợp.

Thứ trưởng đề nghị Đại sứ quán Anh, các cơ quan chức năng và Hiệp hội Scotch Whisky thiết lập kênh kết nối chặt chẽ với phía Việt Nam, chia sẻ kịp thời thông tin về các trường hợp có dấu hiệu xâm phạm quyền; đồng thời tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ thực thi, nhất là trong nhận diện hàng giả, thu thập chứng cứ và xử lý các hành vi gian lận trên môi trường thương mại điện tử.

Bảo hộ chỉ dẫn địa lý là một trong những nội dung trọng tâm được hai bên trao đổi. Trong đó, chỉ dẫn địa lý Scotch Whisky đã được Việt Nam bảo hộ từ năm 2010 và tiếp tục được bảo hộ trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh.

Theo Thứ trưởng, hợp tác trong lĩnh vực này mang lại lợi ích hai chiều, giúp các sản phẩm của Anh được bảo vệ tốt hơn trước hành vi giả mạo, sử dụng sai chỉ dẫn địa lý tại Việt Nam; tạo thêm cơ sở để các chỉ dẫn địa lý, thương hiệu và sản phẩm đặc trưng của Việt Nam được bảo hộ, nâng giá trị và mở rộng thị trường tại Vương quốc Anh.

Trên nền tảng hợp tác hiện có, Thứ trưởng Hoàng Minh đề xuất Việt Nam và Vương quốc Anh nghiên cứu thiết lập một chương trình hợp tác mới về đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ. Các nhóm công tác chuyên môn sẽ tiếp tục trao đổi để cụ thể hóa nội dung hợp tác.

Về phía Vương quốc Anh, bà Baroness Sue Hayman of Ullock cho biết, sở hữu trí tuệ là một nội dung trong các khuôn khổ hợp tác giữa hai nước, gồm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và CPTPP. 

Phía Anh đề xuất hai bên tiếp tục thảo luận trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do để mở rộng danh sách chỉ dẫn địa lý được bảo hộ tại mỗi thị trường.

Hiện có 4 sản phẩm của Vương quốc Anh được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Việt Nam, trong khi 39 sản phẩm của Việt Nam được bảo hộ tại Vương quốc Anh. Việc mở rộng bảo hộ có thể hỗ trợ các sản phẩm đặc trưng của hai nước tiếp cận thị trường và bảo vệ giá trị thương mại.

Đại diện Hiệp hội Scotch Whisky tập trung trao đổi về tình trạng hàng giả, hàng nhái và rượu đi vào thị trường qua các kênh không chính thức. Đồng thời đề xuất làm rõ định nghĩa pháp lý đối với Scotch Whisky; tăng cường kiểm tra, kiểm soát hàng nhập khẩu tại cửa khẩu và phối hợp xử lý các sản phẩm giả mạo hoặc sử dụng sai chỉ dẫn về nguồn gốc.

Hiệp hội cũng đặt vấn đề tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm thực thi, trong đó có nhận diện hàng giả, xử lý hành vi xâm phạm chỉ dẫn địa lý và phối hợp giữa chủ thể quyền với cơ quan chức năng.

Trao đổi về các hướng hợp tác tiếp theo, phía Vương quốc Anh cho biết sẵn sàng phối hợp trong chia sẻ thông tin từ sớm, đào tạo nâng cao năng lực và xử lý các hành vi xâm phạm trên môi trường thương mại điện tử. Theo ông Iain Frew, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam, Đại sứ quán sẽ tiếp tục theo dõi, phối hợp để cụ thể hóa các nội dung đã trao đổi, trong đó có tăng cường kết nối giữa các cơ quan sở hữu trí tuệ hai nước.